EMEK PARTİSİ PROGRAMI ve TÜZÜĞÜ
TOPLUM SINIFLARA BÖLÜNMÜŞTÜR
İnsan toplumu, tarihin çok eski çağlarından bu yana, birbirinden farklı ve birbirine karşı mücadele eden sınıflara bölünmüştür.
Bütün maddi değerlerin üreticisi olan sınıflarla emek harcamadıkları halde emeğin yarattığı toplumsal artı ürüne el koyanlar arasındaki bu bölünme, aynı zamanda, sınıflar arasında sürekli bir mücadeleyi de doğurmuştur.
Sınıflar arasındaki mücadele, savaşlara, baskı ve zulme, ayaklanmalara ve isyanlara neden olmuş, insan soyuna acı ve ıstırap getirmiştir. Ama sınıf mücadelesi, aynı zamanda, ezilen ve sömürülen sınıfların devrimlerini de yaratmış, tarihi ilerletmiş, insanlığın yükselmesinin ve dünyanın her adımda yeniden yaratılmasının lokomotifi olmuştur.
Sınıflar arasındaki mücadele, kapitalizm çağında yeni bir içerik kazanmıştır.
Kapitalizm, tarihte ilk kez, insan toplumunu, üretim araçlarının özel mülkiyetine sahip olanlarla, kullandıkları üretim araçlarının sahibi olmayan ve emek güçlerini satarak yaşayan sınıflara bölmüştür. Kapitalizm, yalnızca üretim araçları üzerinde özel mülk sahibi olan kapitalist sınıfları değil, aynı zamanda, mülksüzleştirilmiş işçi yığınlarını da yaratmıştır. Böylece, sermaye sahipleri ile işçiler arasında, toplumsal hayatın diğer bütün ilişkilerini de belirleyen bir mücadele başlamıştır.
Çağımızda, emek ve sermaye arasındaki uzlaşmaz karşıtlık, ekonomik, siyasal, ideolojik bütün alanlarda sürmektedir.
Geleceğin, insanın insanı sömürmediği sınıfsız ve özgür toplumu, bu mücadelenin işçi sınıfı tarafından kazanılmasıyla doğacaktır.
19. yüzyılın sonundan itibaren girdiği tekelci döneminde kapitalizm, artık tamamen çürümüştür; bütün tersine iddialara rağmen can çekişmektedir. Özel mülkiyetin her geçen gün daha küçük bir azınlığın elinde tekelleşmesi, hızla toplumsallaşan emek ve üretim süreçlerinin ilerleyişini önlemektedir. Bu nedenle, kapitalizmin yerini sosyalizmin alması ve toplumsal ilerleyişin önünün açılması kaçınılmazdır. Bütün tersine iddialara karşın, sosyalizm, insanlığın kurtuluşunun tek yoludur.
NASIL BİR DÜNYA VE NASIL BİR ÜLKEDE YAŞIYORUZ?
’80’li yılların sonunda, sermaye, “yeni dünya düzeni” ve “barış, refah ve uyum toplumu” gibi sloganları, dünyadaki bütün politik ve toplumsal ilişkilere hakim kılmaya çalıştı.
Bu sloganlar, sınıflar arasındaki mücadelenin bittiğini, sosyalizmin öldüğünü ve kapitalist sömürü ortadan kalkmadan da savaşların sona ereceğini iddia ediyordu. Yaşanan olayların ortaya koyduğu gerçekler, bu sloganların içi boş propagandalar olduğunu göstermiştir.
Her gün yaşanan olaylar, kapitalist tekeller ve emperyalist devletlerarasındaki egemenlik kavgasının ve karşıt sınıflar arasındaki mücadelenin, bütün şiddetiyle sürdüğünü göstermektedir.
Bilim ve teknikteki gelişme ve sermayenin uluslararasılaşmasının ilerlemesi; hem işçi sınıfını çoğaltmış, hem de emekle sermaye ve uluslararası sermaye grupları arasındaki mücadeleyi şiddetlendirmiştir. Sömürü yoğunlaşmış, hak gaspları artmış, işsizler ordusu büyümüş, ara sınıflar mülksüzleşmeye ve iflasa sürüklenmiş, sömürenle sömürülen arasındaki uçurum büyümüş, yoksulluk ve sefalet tırmanmış, fuhuş ve dilencilik yayılmış ve doğrudan açlık baş göstermiştir.
Sermaye dünyasında, büyük emperyalist devletler tarafından kışkırtılan din ve mezhep çatışmaları, ulusal kavgalar ve bölgesel savaşlar yaygınlaşmıştır. Öte yandan, nüfuz bölgelerinden pay almak üzere; Avrupa ülkeleri ve Japonya ABD’nin karşısına daha çok dikilmekte, Çin emperyalist bir güç olarak ayağa kalkmakta, Rusya ise taşıdığı ciddi saldırganlık potansiyeliyle toparlanmaya çalışmaktadır.
Emperyalist dünya, bütün temel çelişmelerin keskinleştiği yeni bir döneme girmektedir.
Uluslararası sermaye sistemi, yeni bir altüst oluşun eşiğinde bulunmaktadır.
Bir yandan; bugün dünya, kapitalizmin krizleriyle, siyasal gericilikle, saldırganlık ve militarizmle, emperyalist bloklaşmalarla, gerici çatışma ve savaşlarla kararmıştır.
Kapitalizmin, genel bunalımı yeni bir aşamaya doğru ilerlemektedir. Kapitalizmin kendisini onarmak için başvurduğu yollar, işçi ve emekçilerin haklarına karşı bir saldırı programı niteliğindedir.
Özelleştirmeler, işyerlerinin kapatılması, taşeronlaştırma, sosyal güvenlik sisteminin tasfiyesi, esnek çalışma, uluslararası tahkim, MAI, MIGA, sendikasızlaştırma, toplusözleşme düzeninin kaldırılması, tarım ve hayvancılığın öldürülmesi, emeği ve haklarını hedef alan ve "küreselleşme" ya da "globalleşme" adı verilen bugünkü saldırının belli başlı yönleridir. Küresel düzenlemeler, birer açık pazar haline getirmekte olduğu ulusal ekonomileri olduğu kadar ülkelerin bağımsızlığını da yok etmekte; örgütsüz, sessiz, dayanışmadan yoksun toplumlar yaratılmasını amaçlamaktadır. Emperyalizm ve bugünkü küreselleşme saldırganlığı, sömürgecilik ve gericiliğin pekiştirilmesi, ulusal hakların, bağımsızlığın ve tüm demokratik eğilimlerin hiçe sayılması ve ezilmesidir.
Öte yandan; sermayenin uygulamalarına karşı, elli yıldır ilk kez, Avrupa işçi sınıfının gündemine “Genel Grev” girmiştir. Bu, aynı zamanda, kapitalist dünyanın, her yanında, işçi sınıfı ile burjuvazi arasındaki mücadelenin şiddetlendiği, devrim olanaklarının giderek çoğaldığı bir dönemece girdiği anlamına gelmektedir. Sınıflar arasındaki mücadeleler, devrimci başkaldırılar ve antiemperyalist savaşlar, karanlığı delmeye yönelen kıvılcımlardır.
Uluslararası burjuvazi ve emperyalizm, bağımsızlık ve demokrasi isteyen ve kendisine karşı çıkma eğilimi gösteren herkese saldırmaktadır. Küreselleşme adı altında yürütülen saldırganlık, uluslararası burjuvazinin faşist, muhafazakar, "liberal", bugün kendisini "Üçüncü Yol" olarak tanıtan eski sosyal demokrat vb. bütün akımlarının tek ve ortak yönelimidir. NATO, AB (Avrupa Birliği) ve NAFTA, IMF ve Dünya Bankası, AGİT, Avrupa Stratejik İşbirliği ve Savunma Anlaşması, Dünya Ticaret Örgütü gibi tekelci uluslararası kuruluşlar, bu emperyalist saldırının araçları durumundadır. Yeraltı ve yerüstü kaynaklarıyla ülkelerini emperyalizme peşkeş çeken işbirlikçi egemenler, bu saldırının bir aleti, suç ortağı ve bazı durumlarda taşeronu rolünü oynamaktadırlar.
Amerikalı, Avrupalı ya da diğer emperyalistlerden hiçbirinin ve işbirlikçilerinin bağımsızlık ve demokrasiye ilişkin en küçük bir eğilimleri yoktur; onlardan ulusal hakların onaylanması ve demokratikleşme yönünde beklenti içinde olmak beyhudedir. Tersine, bağımsızlık ve demokrasi mücadelesinin hedefi durumundaki emperyalistler ve işbirlikçilerine karşı mücadele, bağımsızlık ve demokrasinin kazanılmasının temel koşuludur. Bu mücadele, başlıca işçi ve emekçilere kalmıştır.
Türkiye, emperyalist egemenlik mücadelesinin gitgide kızıştığı ve çözümsüz sorunların kördüğüm haline geldiği üç uluslararası kriz bölgesi tarafından çevrelenmiş ve büyük emperyalist güçlerin hegemonya mücadelesinin odağı haline gelmiştir.
Türkiye, aynı zamanda, dış sorunları ve gitgide ağırlaşmakta olan iç sorunlarıyla, toplumsal ve politik çözülme belirtileriyle tarihinin en güçsüz dönemini yaşamaktadır.
Türkiye'deki sömürücü sınıflarla, işçi ve emekçi sınıflar, yeni bir hesaplaşma dönemine doğru yol almaktadırlar. Karşıdevrim ile devrimin karşılıklı yükselişi ve burjuva gerici cepheyle işçi emekçi cephesinin karşılıklı yeni bir mevzilenmesi, günümüz Türkiyesi’nin niteliğini belirlemektedir. Önümüzdeki dönem, sınıf mücadelesinin şiddetlendiği ve artık kesin bir çözüme ulaşabilmesi için koşulların olgunlaştığı bir dönem olacaktır.
Bu özellikleriyle Türkiye, emperyalist zincirde belirginleşmekte olan zayıf halka adayı ülkelerinin başında yer almaktadır.
Türkiye, gerek dünyadaki stratejik yeri ve rolü, gerekse, nicel olarak safları genişlemiş işçi sınıfıyla, uluslararası işçi sınıfı açısından da büyük ve önemli bir ülkedir.
Uluslararası işçi sınıfı hareketinin ve sosyalizmin gerilediği son yıllarda, Türkiye işçi sınıfı ve emekçi halkının, kitlesel bakımdan tarihindeki en ileri dönemini yaşaması, giderek düzenden kopmaya ve politikleşmeye yönelmesi, Türkiye’nin uluslararası önemini arttırmıştır.
Türkiye işçi sınıfı, bütün dünya insanlığının kapitalizmden kurtuluşunun büyük adımlarından birini atabilecek olanaklara sahiptir.
TÜRKİYE İŞÇİ SINIFI ÜLKENİN GERÇEK SAHİBİDİR
Türkiye’de kapitalizm, emperyalizmin tahakkümü altında gelişti. Osmanlı İmparatorluğu’nda, ilk kapitalist işletmeler, henüz emperyalist aşamaya geçmekte olan Avrupalı kapitalistler tarafından kuruldu. 20. yüzyılın başlarında işçilerin en yoğun olduğu işletmeler, madenler, demiryolları, limanlar, tütün rejileri, yabancı sermayenin ağırlıkta olduğu işletmelerdi.
Dolayısıyla, Türkiye’de, feodalizmin bağrında ilk kez modern kapitalist sömürüyü başlatanlar ve işçi kitlelerinin ortaya çıkışını sağlayan ilişkileri kuranlar, sömürgeci ve emperyalist Batılılar oldu. Osmanlı İmparatorluğu’nda, Türk ve Müslüman kapitalistler henüz doğmamışken, Batı sermayesinin kurduğu bu işletmelerde, Türkiye'nin modern işçi sınıfının ilk öncüleri ortaya çıktı. Demiryollarını, büyük limanları yapanlar, zengin madenleri yerin altından çıkaranlar, ilk silah fabrikalarında alın terlerini akıtanlar, demire ve toprağa hayat verenler, kısacası Türkiye tarihinde yaratıcı emekleriyle, henüz burjuvazi ortada yokken belirleyici rol oynayanlar, işçilerdir, emekçilerdir.
Osmanlı İmparatorluğu’nun son seksen yılı içinde başlayarak, ülkedeki bütün ekonomik ve siyasi haksızlıklara ilk karşı çıkanlar, işçiler ve emekçiler olmuştur.
Buna karşılık, Osmanlı İmparatorluğu, işçilerin grev yapmasını ve cemiyet kurmasını yasaklayan 1845 tarihli “Polis Nizamnamesi”nden başlayarak, baskı ve zulüm yasalarının en önemlilerini işçilere karşı çıkarmıştır.
İlk işçi örgütü, Osmanlı Amele Cemiyeti adıyla, 1894 yılında kuruldu. Ancak Sultan Abdülhamit’in ağır baskı koşullarında ancak bir yıl yaşayabildi.
Yine bu dönemde işçi eylemlerinin yanı sıra Anadolu'nun birçok yöresinde halk hareketleri başladı.
Türkiye'deki ilk burjuva devrimi olan 1908 Devrimi’ni hazırlayan sosyal ve siyasal koşullar içinde, işçi eylemlerinin ve halk isyanlarının özel bir ağırlığı vardı.
İşçi sınıfı ve emekçi halk, Türkiye’deki bütün demokrasi ve bağımsızlık mücadelesini ilk başlatanlar olmuş ve ilerlemenin bütün yükünü omuzlamıştır.
Anadolu halkının emperyalist işgalcilere ve emperyalizm uşağı Osmanlı hanedanının iktidarına karşı bağımsızlık ve demokrasi mücadelesinde de işçi sınıfı, en önde savaşmıştır. İşgal altındaki İstanbul’da örgütledikleri grevlerle ve sokak çatışmalarıyla işgalcileri bunaltanlar ve emperyalistlerin depolarını basarak Anadolu’ya silah ve cephane taşıyanlar, işçi sınıfının yiğit evlatlarıydı.
Anadolu’da emperyalist düşmana karşı, yalınayak, aç ve silahsız en önde savaşanlar, yine işçiler ve emekçilerdi.
Kurtuluş Savaşı’ndan sonra da, hak ve özgürlük mücadelesini sürdüren işçi sınıfı, her ileri adımın öncüsü ve bekçisi olmuş, burjuvazinin gericiliğine, faşizme ve emperyalizme karşı kavga vermiştir.
İşçi ve emekçilerin sırtından iktidar koltuğuna kurulan sermaye, zaten cılız olan antiemperyalist devrimi, işçi ve emekçilere ve onların çıkarlarına karşı bir harekete dönüştürdü. Düzenin oturması süreci içinde “ulusal çıkarlar”, işçi ve emekçilerin çıkarları karşısına dikildi ve emeğin her türden hakkı “ulusal çıkar” adına reddedildi. Milliyetçi propaganda özellikle başlangıçta emekçileri yatıştırıcı rol oynadı. Ancak hak ve hukuk tanımayan sömürü koşulları, işçi sınıfı ve emekçilerin hoşnutsuzluğunu kabartmakta gecikmedi. Tepkiler, baskı ve zulümle boğuldu.
İşçi sınıfı ve emekçiler, bastırılan grevler ve halk hareketleri sonrasında, 2. Dünya Savaşı döneminin yokluk, yoksulluk ve karne kuyruklarına katlandılar.
’40’ların sonunda yaygın sendikalaşma hareketine tanık olundu. Bu hareket, sendika hakkının tanınmasının nedeni oldu ve 1952’de “yukarıdan” Türk-İş’in kurulmasıyla denetim altına alınmaya çalışıldı.
İşçi ve emekçilerin hoşnutsuzluk birikimi ve tepkileri Bayar-Menderes hükümetinin devrilmesinde temel bir rol oynadı.
Grev hakkının anayasal bir hak olarak 1961 Anayasası’na girmesinde 200 bin işçinin Saraçhane’deki mitingi belirleyici oldu. Sermaye, artık önlenemeyen işçi eylemleri karşısında, 1963’de, grev ve toplu sözleşme hakkını yasal olarak tanımak zorunda kaldı.
1960’lı yıllar boyunca işçi sınıfı hareketi ülke sathına yayılırken; sınıfın ana kitlesini hareketlendiren grevler ve direnişler ülke gündemini belirleyecek boyuta ulaştı. Sendikal hareket, işçilerin dolaysız katılımıyla anti demokratik sendika yasalarını etkisizleştirerek gelişti.
1965 Zonguldak madenci grevi, sıkıyönetim ilan edilerek bastırılabildi.
Kavel, Demirdöküm ve Sungurlar grev ve fabrika işgalleri gibi, etrafında sınıf dayanışmasının yaygınlaştığı işçi eylemleri, aynı zamanda, demokratik kazanımların temelini oluşturdu. Bunlar, işçi tarzı, mücadele ile hak alma anlayışını geliştiren örnekler oldu.
Sermayenin sendika hakkına karşı saldırısı, Türkiye işçi hareketinin onuru olan iki eylem günüyle, 15-16 Haziran’la yanıtlanarak püskürtüldü. İşçilerin öfkeli başkaldırısı da, yine sıkıyönetim ilan edilerek bastırılabildi.
“Terör”ü gerekçe göstererek Demirel hükümetiyle parlamentonun yetersizliğini öne sürse de, 12 Mart darbecileri, en başta işçi sınıfına ve kazanılmış haklarına saldırdılar. Nispeten kısa sürede toparlanıp yükselişe geçen işçi hareketi, Ülker Direnişi’nden başlayarak darbenin neden olduğu karanlığı yırtan gelişmesini sürdürdü ve yaygınlaştı. Zaman zaman on binlerce işçinin katıldığı grev ve direnişlerin yanı sıra, 1976’dan itibaren, birlik, dayanışma ve mücadele günü 1 Mayıslar, tarihsel anlam ve içeriğine uygun olarak, yüz binlerce işçi ve emekçi tarafından kutlandı.
Emekçi katmanların uyanışında, örgütlenmesinde ve mücadelesinde, işçi sınıfımız daima örnek olmuştur. Köylüler, küçük esnaf ve zanaatkarlar, işçi sınıfının mücadelesinden öğrenmiş, örgütlenmesinden örnek almış, kendi hak ve çıkarları için verdikleri mücadelede, daima işçi sınıfını yanlarında bulmuşlardır. 1960 ve 1970’li yılların köylü toprak işgalleri, kamu emekçilerinin sendikalaşma hareketi ve kitlesel öğrenci gençlik mücadelesi, işçi sınıfının açtığı yoldan ilerlemiştir.
Bu yüzden, burjuva gericilik, her hamlesinde önce işçi sınıfına, onun sendikalarına ve siyasi örgütlerine saldırmıştır. Bütün baskı yasalarının, hak ihlallerinin ve sınırlamaların hedefi, önce işçi sınıfı olmuştur.
İşçi sınıfını teslim almanın, halkın bütün diğer kesimlerini de teslim almak anlamına geldiğini, burjuvazi de iyi bilmektedir.
12 Eylül askeri darbesinin baş hedefi de, bu nedenle, işçi sınıfıydı. 1980 yılındaki darbe, sendikalar yasasını bir cendere haline getirdi, işçi önderlerini ve mücadeleci sendikacıların önemli bir bölümünü tutukladı, işçilerin toplumsal ve siyasal hayata müdahale etmesinin bütün yollarını kesmeye çalıştı.
Bunda büyük ölçüde başarılı oldu ve işçi sınıfını, yıllardır büyük mücadelelerle elde ettiği ileri mevzilerden geriye püskürttü.
EMEK PARTİSİ’NİN YARATICISI İŞÇİ SINIFIDIR
İşçi sınıfının kendini toparlaması ve eski mevzilerini tekrar elde etmek için mücadelesi, askeri darbeden yıllar sonra yeniden başlayabildi.
Sermayenin temsilcilerinin “Bu yasalarla artık grev ve direniş mümkün değildir” saptamasını yaptıkları koşullarda, 1985’den itibaren işçi eylemleri yeniden gündeme girdi.
“Yeni dünya düzeni” taraftarlarının “işçi sınıfının tarihsel misyonunun bittiği”ni ilan ettiği günlerde, Türkiye işçi sınıfı, 12 Eylül karanlığını ve uluslararası sermayenin ideolojik kuşatmasını parçalayan bir atılganlık gösterdi. 1980’li yılların sonu, Türkiye işçi sınıfının, bütün ezilenlerin umudu ve yol göstericisi olduğunu gösterdiği yıllar oldu.
Bu mücadele, işçi sınıfının ana kitlesini harekete geçirdi, ona yeni öncüler kazandırdı, ileri işçiler kesiminin güçlenmesini sağladı. Türkiye işçi sınıfı; kendisini bağımsız bir sınıf olarak ortaya koyma yoluna girdi, kendi partisini yaratacak siyasal olgunluğa ulaştı.
1987’de, metal işçilerinin başlattığı,12 Eylül’ün karanlığını ve baskı ortamını delmeye yönelen eylemler, yaygınlaşarak gelişti. 1988 eylemleri, arkasından 1989 Bahar eylemleri, giderek daha kitleselleşen 1 Mayıs kutlamaları, Paşabahçe, Erdemir ve yüzlerce irili ufaklı grev ve direnişler; işçi ve emekçilerin, askeri rejim tarafından gasp edilen haklarını yeniden kazanmak için yükselttikleri mücadelenin zirvesi oldu. 100 bin dolayındaki metal işçisinin büyük greviyle aynı zamana denk gelen ve 1990 sonlarında başlayıp 1991’de büyük Ankara yürüyüşü ile sonuçlanan Zonguldak maden işçilerinin eylemi, sınıf mücadelesi tarihinde layık olduğu yeri aldı.
1989 Bahar eylemlerinin yarattığı sarsıntı, kamu emekçilerini de hareket geçirdi. Kamu emekçileri, kitlesel olarak toplumsal hayata katıldılar. Bu süreçte hızla kurdukları sendikaları içinde örgütlenerek, kendilerini çevreleyen bütün yasaklamalara karşın on binler halinde sokaklara çıktılar, hak ve özgürlükleri için mücadeleye atıldılar.
1987–1991 yılları arasındaki yoğun işçi ve emekçi hareketi nasıl ANAP iktidarını çökerttiyse, bundan sonra kurulan DYP-SHP (CHP) iktidarının sonunu da işçi eylemleri belirledi.
Bütün bu dönem boyunca, işçi eylemleri, sınıfın ana kitlesini harekete geçiren bir nitelik kazandı. Sermaye ile emek arasındaki cepheleşme, işçi ve emekçi kitlelerinin burjuva düzen partilerinden hızla kopmasına zemin hazırladı. İşçi sınıfı, fiilen kullandığı yeni mevziler elde etti, hareket alanını ve olanaklarını genişletti. İşçi hareketi, hem sermaye hem de diğer emekçi kitleler nezdinde kendisini kanıtladı.
Aynı hareket içinde, işçi sınıfı, sendika bürokrasisine ve burjuva hükümetlerin saldırısına karşı, sınıf hareketini örgütleyip yönetebilecek ve daha ileri mevzilere taşıyabilecek bir sendikacı ve ileri işçiler kitlesini yarattı.
Bu mücadele dönemi, tam da, “emeğin rolünün bittiği”nin ilan edildiği bir zamanda, işçi sınıfının toplumsal rolünü öteki bütün sınıflara kabul ettirdi.
İşçi hareketi, öteki emekçi sınıfları cesaretlendirmiş ve toplumsal muhalefet hareketine katılmaya teşvik etmiştir.
Bölgesel grev ve direnişler; Zonguldak, Paşabahçe, Erdemir, Metal ve Petkim gibi örneklerin gösterdiği gibi, bölge halkını da harekete geçirecek özellikler kazanmıştır. İşçi kitle mücadelesi, sınıfın örgütlenme ve örgütleme yeteneğini ortaya çıkarmış; her toplumsal gruba ve politik akıma, işçilerden öğrenme olanağı sunmuştur.
İşçi hareketinden güç alan ve sınıfın yakın müttefiki olan kamu emekçilerinin hareketi, 1991 öncesindeki darlığını kırmış, kitlesel bir hareket biçimini alarak büyümüş ve genişlemiştir. Önemli bir bölümünü işçi tabakalarının oluşturduğu kamu emekçilerinin hareketi, işçi hareketi ve partisi açısından büyük bir olanak olmuştur.
Başlıca sanayi kentlerinde, fabrikalar ve işyerlerinden, semt ve mahallelerden yükselen sesler, emekçi kadınlar arasındaki hoşnutsuzluk ve hareketlenmenin ilk belirtileri olarak kendini göstermiştir. Fabrika ve işyerlerindeki hareketleriyle, yüzlerce ve binlerce emekçi kadın ve genç kız, kaderlerini ellerine almaya bugünden karar verdiklerini ilan etmişlerdir.
Öğrenci gençlik, üniversitelerdeki harç düzenine ve gerici eğitim sistemine karşı mücadelesiyle, demokrasi mücadelesine önemli katkılarda bulunmuş ve devrimci gençlik geleneklerini omuzlamak ve daha da ileriye götürmek için gerekli birikime sahip olduğunu göstermiştir.
İşçi sınıfının genç unsurları da, fabrikalarda ve işyerlerinde harekete büyük bir enerji katmış, büyük sanayi kentlerinde, yüz binlerce genç emekçinin toplandığı sanayi bölgelerinde emekçi gençlik hareketi mayalanmıştır. Merter, İmes, Siteler, Ostim ve Ünaldı gibi sanayi sitelerinde görülen işçi ve emekçi eylemleri, genç işçi ve emekçilerin siyasal taleplerle mücadele yolunda ilerlemelerini hızlandırmıştır.
Diğer yandan, işçilerin, kamu emekçilerinin, kadınların ve gençliğin mücadelesi, ekonomik mücadeleden, politik mücadeleye doğru genişleme eğilimine girmiştir.
Hareketteki politik genişleme eğilimi, işçi sınıfının kendi bağımsız partisini yaratma yolunu da açmıştır.
Emek Partisi, bütün bu tarihsel birikimin ve son on yılın büyük mücadelelerinin içinden ve Türkiye'nin geleceğini temsil eden başlıca güçlerin birliğinden doğmuştur.
• Son on yılın işçi ve emekçi mücadelesinin örgütleyicileri ve bu mücadeleler içinde yetişmiş ileri işçiler,
• İşçi ve emekçi sendika hareketinde, sarı sendikacılığa karşı sınıf sendikacılığını geliştirmiş ve temsil etmiş sendikacılar,
• Kadınların kurtuluşunun, işçi sınıfının kurtuluşuna bağlı olduğunu bilen, emekçi kadın hareketinin yaratıcısı ve örgütleyicisi olan kadınlar,
• Yeni bir dünya özlemiyle, kapitalizme ve gericiliğe karşı mücadelelerini, işçilerin ve emekçilerin mücadelesiyle birleştirmeye yönelen gençliğin ileri kesimi,
• İşçi sınıfının tarihteki devrimci rolünün bittiğinin ilan edildiği gericilik koşullarında, mücadeleleri ve yaşamlarıyla sosyalizme bağlı kalmış, ileri işçilerin saflarına katılmakta duraksamamış devrimci aydınlar.
Emek Partisi’ni yaratan başlıca güçler bunlardır.
EMEK PARTİSİ VE DİĞER PARTİLER
I.
’80’li yılların ortalarından başlayarak yükselen ve genişleyen işçi ve emekçi hareketi, harekete katılanların sayısı bakımından, Türkiye tarihinin en yüksek noktasına ulaşmıştır. Bu açık işçi hareketi, aynı zamanda, emeğin iktidarı için mücadele eden kendi biçimine uygun bir parti ihtiyacını da doğurmuş; fakat mevcut siyasal partilerden hiç biri bu ihtiyaca cevap verememiştir.
İşçi sınıfının ve emekçilerin; kendi çıkarlarından ayrı çıkarları olan partilere ve gruplara ihtiyacı yoktur.
İşçi sınıfının ve emekçilerin; kendi hareketlerini kalıba sokmak için ona masa başında uydurulmuş ilkeler dayatmaya çalışan partilere ve gruplara ihtiyacı yoktur.
İşçi sınıfının ve emekçilerin; kendi dışlarında kuruldukları halde sınıfın öncüsü olduğunu iddia eden partilere ve gruplara ihtiyacı yoktur.
İşçi sınıfının ve emekçilerin; kendilerini çeşitli biçimlerde bölen ve dolayısıyla burjuvaziyi ve sermaye egemenliği sistemini güçlendiren, büyük sermaye ve emperyalistler karşısında beklentiler yayıcı, uzlaşmacı parti ve gruplara ihtiyacı yoktur.
İşçi sınıfının ve emekçilerin; kendilerini, milliyet esasına göre bölünerek örgütlenmeye ve hele bu esas üzerinde egemen sınıfların temsilcileriyle bir araya gelmeye çağıran ayrılıkçı parti ve gruplara ihtiyacı yoktur.
İşçi sınıfı ve emekçiler; mücadelelerini birleştiren, mücadelenin düzenli ve sürekli olması için kitlelere yardımcı olan bir parti istemektedir.
İşçi sınıfı ve emekçiler; kapitalizme ve gericiliğe karşı mücadelenin geçmek zorunda olduğu aşamaların tümünde yalnızca kendi çıkarlarını temsil eden bir parti istemektedir.
İşçi sınıfı ve emekçiler; ulus, din, dil, ırk, mezhep ve cinsiyet farklılıklarını önemseyen, ancak bütün dünyadaki işçilerin sermaye düzenine karşı birliğinin ve mücadelesinin parçası olan bir parti istemektedir.
Artık işçi ve emekçi hareketi, kendisini bu özellikleri taşıyan devrimci bir parti olarak örgütleme aşamasına gelmiştir.
Emek Partisi, bu isteklerden ve arayıştan doğmuştur.
Emek Partisi, “emekten yana” bir parti değildir; emeğin kendi partisidir.
Emeğin kendi partisi olmak demek; emeğin çıkarlarını sermayeye karşı savunmak, dünyanın emeğe göre yeniden kurulmasının mücadelesini vermek demektir.
Emeğin kendi partisi olmak demek; ezenle ezilen, sömürenle sömürülen arasındaki mücadelede, ezilenin ve sömürülenin yanında olmak demektir.
Emeğin kendi partisi olmak demek; emperyalizme karşı halkın çıkarlarını korumak, bağımsızlığı savunmak demektir.
Emeğin kendi partisi olmak demek; işçi ve emekçi sınıfların örgütlenmesine, hak ve iktidar için, sermayenin ve ara sınıfların yedeği olmadan mücadeleye atılmasına ve sürdürmesine yardımcı olmak demektir.
II.
Emek Partisi’nin dünya görüşü, bilimsel sosyalizmdir. Emek Partisi, işçi sınıfının partisidir ve emeğin sermayeden nihai kurtuluşu için mücadele eder.
İşçi sınıfı ve emekçilerin kapitalist kölelikten nihai kurtuluşu, köklü bir toplumsal bir altüst oluş olmadan olanaksızdır; ezilenlerin kurtuluşunun yolunu ancak bir devrim açabilir. Bu devrim ve işçi sınıfını kurtuluşu davasının kendisi; biçim açısından ulusal olmakla birlikte içerik açısından uluslararası niteliktedir. Bu nedenle, EMEP, başlıca mücadele alanı Türkiye olmakla birlikte, bu mücadeleyi, işçi sınıfının uluslararası davası ve mücadelesinin bir parçası, kendisini de dünya işçi sınıfının Türkiye kolunun politik örgütü olarak görür.
EMEP, milliyetçi önyargı ve düşmanlıklarının karşısında ve tamamen enternasyonalist bir partidir. Dünya işçi sınıfının birliğini öngörür; bu birliği, sendikal, politik ve ideolojik bakımdan geliştirici katkılarda bulunmayı görev bilir.
Enternasyonalizmin, "tekellerin Avrupası'na karşı emeğin Avrupası", "emeğin küresel birliği ve örgütlenmesi" türünden burjuvazinin güdümünde, tekellerin egemenliğine bağlanan birlikler oluşturulmasını savunmakla bir ilgisi yoktur. EMEP, uluslararası burjuvazi ve emperyalizmi hedef alan, işçi sınıfı ve emekçilerin uluslararası mücadele birliği ve devrimci dayanışmasını savunur.
III.
Emek Partisi’nin, bütün diğer partilerden bir diğer önemli farkı, dünya görüşüne ve dayandığı sınıfın niteliğine bağlı olarak benimsediği örgütlenme biçimidir. Emek Partisi; bürolarda değil, fabrikalarda ve işyerlerinde örgütlenmekte olan bir parti olarak doğmuştur.
Emek Partisi; sınıfın mücadele ve örgütlenme yeteneğinin ve enerjisinin açığa çıktığı, mücadele, eylem ve örgüt biçimlerinin ve sınıfsal dayanışma ve bilincin mayalandığı fabrikaları ve işyerlerini kendi örgütünün temeli olarak görmektedir. Bu, devrimci bir işçi partisi olmanın koşuludur. Bir işçi partisi ya fabrika örgütleri toplamı bir parti olur ya da bir işçi partisi değildir.
Bizzat işçiler tarafından örgütlenmekte olan parti, örgütleyicilerinin niteliğine uygun olarak, fabrika ve işyeri temeli üzerinde yükselmektedir.
Emek Partisi; bu özelliğiyle,
• siyaseti gündelik hayatın bir parçası haline getirebilecek,
• bulunduğu her alanda, işçilerin ve emekçilerin çıkarlarını, dolaysız olarak savunabilecek,
• gelişmelere yerinde ve zamanında müdahale edebilecek,
• ve işçi ve emekçilere, mücadelelerini örgütlemekte yardımcı olabilecektir.
IV.
Emek Partisi; bütün farklılıklarına ve eleştirilerine karşın, diğer siyasi partilerle, işçi sınıfının ve emekçilerin çıkarları doğrultusunda güç ve eylem birlikleri yapacaktır.
Emek Partisi, her yerde, mevcut toplumsal ve siyasal düzene karşı her devrimci hareketi destekleyecektir. Bu hareketlerin, emek ve sermaye arasındaki büyük çelişkiyi esas sorun olarak ön plana çıkarmaları için eleştiri ve uyarı görevini yapacaktır.
Emek Partisi, yalnızca ülke içinde değil, uluslararası planda da, bütün ülkelerin devrimci ve demokrat hareketleri arasında, emperyalizme ve tekelci kapitalizme ve gericiliğe karşı birlik sağlanması için çalışacaktır.
EMEK PARTİSİ’NİN PROGRAMI VE HEDEFLERİ
İnsanlığın, sınıfsız sömürüsüz bir dünyada kardeşçe ve özgürce yaşamasını amaçlayan Emek Partisi’nin yakın hedefi; emperyalizm, tekelci kapitalizm ve yarı feodal kalıntıların tasfiye edilmesidir. Bağımsız ve Demokratik Türkiye'nin yaratılmasının tek yolu budur.
Bunun için, EMEP, demokratik bir halk iktidarının kurulmasını zorunlu görür.
Bu nedenle, EMEP, işçileri, emekçileri, ezilen milyonları; demokratik halk iktidarının kurulmasıyla kalıcı hale gelebilecek, aşağıdaki talepler için mücadeleye çağırır:
A) Politik alanda:
1) Türkiye’yi emperyalizme ve uluslararası sermayeye bağlayan bütün ekonomik, askeri ve siyasi bağımlılık ilişkilerine son verilecektir.
• Türkiye’nin bağımsızlığını ortadan kaldırdıkları gibi bölge ülkelerini de tehdit eden ABD üsleri ve Çekiç Güç türü askeri birlikler, ülkeden çıkarılacaktır.
• Emperyalistlerle yapılmış ikili ya da çok taraflı bütün gizli anlaşmalar açıklanacak ve iptal edilecek; NATO’dan ve Avrupa Birliği’nden çıkılacaktır.
2) Bütün diğer ülkelerle, iç işlerine karışmama, toprak bütünlüğüne saygı, barış içinde bir arada yaşama ve karşılıklı saldırmazlık temeline dayalı ilişkiler geliştirilecektir.
• Emperyalizme karşı mücadele eden halklar ve demokratik ülkeler ile dayanışma, antiemperyalizm ve barış, dış politikanın temelleri olacaktır.
• Silahlanma harcamalarının arttırılmasına, kimyasal ve nükleer silahlanmaya ve bölgesel askeri bloklaşmalara karşı olan barışçı bir dış politika izlenecek; savaş kışkırtıcılığı yasaklanacaktır.
3) 12 Eylül Anayasası ile anti demokratik yasalar ve bunlara dayanan bütün kurum ve aygıtlar kaldırılacaktır.
• Egemenliğin ve iktidarın halka verilmesini güvenceye alan demokratik bir anayasa yapılacaktır.
• Fabrikalarda, işyerlerinde, yerleşim alanlarında ve toplumsal örgütlerde örgütlenmiş iktidar organlarına dayanan demokratik bir halk devleti kurulacaktır.
• İktidarın bu örgütlenmesi, başka bir iktidar organına olanak tanımayacak ve gerektiğinde seçmenlerin temsilcilerini görevden alabilmesini ilke edinecektir.
4) Halkın egemenliği önünde engel oluşturan gizli ve açık, askeri ve sivil bütün organ ve örgütler fesh edilecektir; örtülü ödenekler yasaklanacak ve ordu halka dayalı olarak demokratikleştirilecektir.
5) Halk sınıf ve tabakalarının sendikal ve siyasal mücadele ve örgütlenme özgürlüğünün önündeki bütün yasal ve kurumsal engeller kaldırılacaktır.
• Sendikasızlaştırma girişimleri ve lokavt yasaklanacak; bütün emekçilere koşulsuz toplusözleşme, grev, hak grevi, dayanışma grevi, genel grev ve siyasal grev hakkı tanınacaktır.
6) Gerici ve faşist örgütlenme yasaklanacak; halkın özgürlüğü, ülke içi ve dışından gelebilecek darbe tehditleri ve provokasyonlara karşı güvenceye alınacaktır.
• Halk düşmanlarını dışta tutan genel af çıkarılacaktır.
7) Kürt sorunu demokratik ve halkçı biçimde çözülecektir.
8) Belediyeler, spekülasyon, rant, rüşvet ve adam kayırma merkezleri olmaktan kurtarılacaktır.
• Yerel yönetimler, halk yönetiminin birimleri olarak güçlendirilecek; her türden sosyal hizmetin halk denetiminde yürütülmesinin organları olarak örgütlenecektir.
• Bütün yerel yönetimler, üretim birimlerinde, mahallelerde, semtlerde ve en küçük yerleşim birimlerinde örgütlenmiş halk meclislerinin denetimi altına alınacaktır.
B) Ekonomik ve sosyal alanda:
1) Emperyalist tekellere, Gümrük Birliği’ne, IMF ve Dünya Bankası’na verilmiş ekonomik imtiyazlar kaldırılacak; emperyalist borç ödemeleri durdurulacak ve iptal edilecektir.
• Özelleştirme ve işletme tasfiyeleri durdurularak, başta sanayi, dış ticaret, bankacılık, madencilik, tarım, ulaştırma ve haberleşme sektörleri olmak üzere, emperyalistlerin ve işbirlikçilerin elinde bulunan tüm işletmeler ulusallaştırılarak, işçi denetimine ve halkın yönetimine verilecektir.
• Yeraltı ve yerüstü zenginlikleri ulusallaştırılacaktır.
• Tarımda devlet çiftlikleri ve büyük kapitalist işletmeler, işçi denetimi ve halkın yönetimi altındaki kolektif çiftlikler olarak işletilecektir.
• Yarı feodal topraklar köylü birliklerine devredilerek, kooperatifler kurulması teşvik edilecektir.
2) Bütün ücretli işçiler için dört kişilik bir ailenin ihtiyaçları üzerinden hesaplanan genel asgari ücret tespit edilecektir.
• Zorunlu mesailer yasaklanacak; ücretlerde indirime gidilmeksizin, iş gününün sekiz ve iş haftasının 40 saatin altına indirilmesi sağlanacaktır.
• İşçi sınıfının kazanımlarını yok eden ve sömürüyü yoğunlaştıran “esnek çalışma”ya kesinlikle son verilecek; hür türlü angarya ve ücretsiz izin uygulaması yasaklanacaktır.
• Cinsiyet ve yaş durumundan bağımsız olarak, eşit işe eşit ücret kuralı uygulanacaktır.
• Taşeron işçilik, işten atma, hak gaspı yasaklanacaktır.
• İşsizlik önlenecek ve iş güvencesi sağlanacaktır.
• Sigorta özelleştirilmeleri durdurulacaktır; katılım payı olmadan işsizlik, yaşlılık ve genel sağlık sigortası getirilecektir.
• Sendikasız, sigortasız işçi çalıştırma yasaklanacaktır.
• İşyeri disiplin kurullarını işçiden yana değiştiren, kazanılmış hakları koruyan, iş koşullarının iyileştirilmesini ve sigorta sistemini güvenceye alan yeni bir iş yasası yapılacaktır.
3) Kamu emekçilerine adil bir ücret sistemi getirilecek; sendika, toplusözleşme ve grev hakkı tanınacaktır.
• Sürgün ve kıyımlar durdurularak, muhataplarının bütün zararları tazmin edilecektir.
• Gizli sicil sistemi ve keyfi despotik atama ve terfi sistemi kaldırılacaktır.
• İş yaşamı demokratikleştirilecek; kamu emekçilerine kamu kurumlarında hizmetlerin planlanması ve yürütülmesinde söz ve karar hakkı ile yöneticilerini seçme ve geri alma hakkı tanınacak, kamu emekçileri üzerindeki siyasi yasaklar kaldırılacak ve siyasal mücadele özgürlüğü tanınacaktır.
4) Köylünün, bankacı ve tefecilere olan borçları iptal edilecektir.
• Topraklar üzerindeki her türden ipotek kaldırılacak, uluslararası ve yerli tekellerin köylülük üzerindeki sömürü ve baskısı kırılacaktır.
• Küçük üretici ve az topraklı köylüye ucuz kredi desteği sağlanacaktır.
• Kota sistemi kaldırılacak, tarım ve hayvancılık ürünlerinin ithalatı yasaklanacaktır.
• Üreticilerin sendikalaşması önündeki engeller kaldırılacaktır.
• Başfiyat uygulaması kaldırılarak, üretici sendikalarının ve köylü birliklerinin de söz sahibi olduğu taban fiyat politikası uygulanacak, destekleme alımları yaygınlaştırılacaktır.
• Az topraklı ve topraksız köylüye iş ve karşılıksız toprak verilecektir.
• Feodal ve yarı feodal ilişkiler kaldırılarak köylülük, toprağa ve özgürlüğe kavuşturulacaktır.
5) Temel tüketim mallarına ve toplu ulaşım araçlarına zam yasaklanacaktır.
6) Başta KDV olmak üzere, tüm dolaylı vergiler kaldırılacaktır.
• Asgari ücret vergi dışı tutulacaktır.
•Kapitalist işletmelerdeki karlar denetim altına alınacak; lüks tüketim vergilendirilecek, gelirle artan oranlı vergi sistemi uygulanacak, istisna ve muafiyetler kaldırılacaktır.
• Yoksulluğu meşrulaştıran ve kişiyi aşağılayan “fon”lar kaldırılacaktır.
7) Kır ve kentte herkese uygun konut, evsizlere ev sağlanacaktır.
8) Yetersiz beslenme ve açlığa karşı zorunlu önlemler alınacaktır.
• Halk sağlığında koruyucu sağlık sistemi esas alınacaktır. Ana-çocuk sağlığı, beslenme, çevre sağlığı ve sağlık eğitimi bütünleştirilecek, koruyucu sağlık hizmetleri yaygınlaştırılacak ve tedavi edici hizmetlere olan aşırı yüklenme azaltılacaktır.
• Özel sağlık kurumları kamulaştırılacak; kamu sağlık kurumlarında özel muayene, teşhis, tedavi hizmetleri ve part-time çalışma yasaklanarak tam gün çalışmaya geçilecektir.
• En küçük yerleşim birimlerinden başlanarak, yaygın ve geniş bir sağlık istasyonları ağı kurulacak, her kademede ücretsiz sağlık hizmetleri verilecektir.
• Birinci basamak sağlık hizmeti birimleri, altyapı, insan gücü ve araç-gereç bakımından güçlendirilerek yaygınlaştırılacaktır.
• Sağlık hizmetlerinin planlanmasından uygulanmasına kadar her aşamada, halkın ve sağlık emekçilerinin katılımına açık bir sağlık sistemi kurulacaktır.
• Tüm halkı kapsayan bir sosyal güvenlik sistemi getirilecek, bu sistemi besleyen kamu kaynakları, işçi ve emekçilerin denetimine açık olacaktır.
• Bütün halk, sağlık ve yaşlılık sigortasından yararlanacaktır.
• İşçi ve emekçilerin, bütün sağlık giderleri, hastane ve ilaç masrafları devlet tarafından karşılanacaktır.
• İlaç üretimi devlet tarafından üstlenilecek ve fahiş ilaç fiyatlarına son vermek üzere özel ilaç fabrikaları devletleştirilecektir.
• Tıp eğitimi, toplumun temel sağlık sorunları öncelikli ve bilimsel gelişmeleri yakından izleyen nitelikte olacaktır.
C) Kültür, sanat, spor ve çevre sağlığı alanında:
I. Kültür ve Sanat
1) Kültür, bilim ve sanat hayatı üzerindeki emperyalist ve gerici sermaye tekeline son verilerek yasal ve kurumsal kısıtlamalar kaldırılacaktır.
2) Emperyalist gerici ve yoz kültürel ve sanatsal abluka ile sermayenin kültür, bilim ve sanatı uyuşturucu propaganda aracı ve ticari pazar olarak kullanan tekeli kırılacaktır.
• Bütün halkın kültür ve sanat zenginliklerinden yararlanması ve yaratıcı etkinliğin herkesin hakkı haline gelmesi için gerekli olanaklar geliştirilecektir.
3) İnsanlığın tarihsel kültür birikiminin, ilerici kültürün, bilim ve sanat eserlerinin toplumsal olarak sahiplenilmesi ve desteklenmesi için özel programlar uygulanacaktır.
• Burjuva-feodal kültürün ve eğitim sisteminin yerleştirdiği tüm geriliklerin, bilim ve kültür hayatındaki yozlaşmanın kültürel ve sosyal hayattan silinmesi için; yaygın, sürekli ve etkili bilimsel ve sanatsal eğitim, yetişkinleri de kapsayarak geliştirilecektir.
• Kütüphaneler, müzeler, konser ve sergi salonları yaygınlaştırılacak, bütün kültür hizmetleri, bütün halk için ücretsiz hale getirilecektir.
• Bütün üretim ve yerleşim birimlerinde, bütün halkın kültür ve sanat etkinliklerinden yararlanmasını sağlayacak, gezici kültür ekipleri, kitaplıklar, sinema ve tiyatro birimleri kurulacaktır.
4) Uluslararası proleter ve ulusal demokratik kültürel ve sanatsal mirasın tanınmasına, sınıfın ve halkın manevi yaşamının şekillenmesinin kültürel temeli haline gelmesine, bu temel üzerinde bilimin, kültür ve sanatın gelişmesine özel destek verilecektir.
5) İnsanlığın doğuşundan bu yana ülke topraklarında kurulmuş uygarlıklardan bugüne kalan miras korunacak, yağmalanmış değerlerimiz yeniden ülkeye kazandırılacaktır.
• Tarih boyunca bu topraklar üzerinde yaşamış bütün halkların temsil ettiği kültürel birikimin yok sayılması ve inkarı önlenecek, ilerici ve demokratik kültürün gelişmesinin tarihsel temeli ve unsuru olarak halka mal edilecektir.
6) Halkın, maddi ve manevi kültür değerleri korunacak, geliştirilecek ve gelecek kuşaklara aktarılması için önlemler alınacaktır.
7) Kişisel inanç sorunu olarak din, devlet işlerinden tam ve gerçek anlamda ayrılacaktır.
• Devletin dinsel kurumlara parasal desteği kaldırılacaktır.
• Diyanet İşleri ve vakıflar gibi araçlarla dinin siyasi amaçlı kullanılmasına son verilecektir.
• İnanç ve ibadetin politikanın aracı olarak istismarı önlenecek ve herkes için din, vicdan ve ibadet özgürlüğü güvence altına alınacaktır.
II. Eğitim, spor ve çevre
1) Eğitim çağındaki bütün insanların, ülkenin sosyal ve ekonomik koşullarına uygun olarak, parasız, eşit olanaklarda, demokratik ve özgür bir eğitim görmesi sağlanacaktır.
• Sermaye egemenliğinin dayanaklarından biri ve parçası olan eğitim sistemine son verilecektir.
2) Her türden okul katkı payı ve harç kaldırılacak, öğrenim ve eğitim kurumlarındaki özelleştirme durdurulacak, çocuklara ve gençlere fırsat eşitliği tanınacaktır.
• İlk, orta ve yüksek öğrenimde demokratik, bilimsel ve parasız eğitim gerçekleştirilecektir.
3) YÖK ve ÖSS benzeri kurum ve uygulamalar kaldırılacak, özerk demokratik üniversite düzeni kurulacaktır.
• Öğrencilerin, hak talep etme, örgütlenme ve politik yaşama katılma özgürlüğü eksiksiz olarak güvence altına alınacaktır.
4) Sporun, gençliğin uyuşturulmasının, yerel ve ulusal düşmanlıkların, ilkel şovenist duyguların ve bireyci rekabetçiliğin halk arasında meşrulaştırılmasının aracı ve ticari bir sömürü sektörü olarak kullanılmasına son verilecektir.
• Boş zamanın verimli değerlendirilmesi ve bedensel eğitim olanaklarının genişletilmesi sağlanacaktır.
• Bütün halkın sağlığını gözeten, kitle sağlığını koruma ve geliştirme programları yürürlüğe konulacaktır.
5) Kapitalist kar hırsı ve tekelci rekabetin, denizleri, akarsuları, ormanları, toprağı ve havayı kirletmesine, doğayı tahrip etmesine son verilecektir.
• Teknolojinin, kar güdüsünün emrinden çıkarılması ve üretimin artırılması kadar, doğa ve çevre sağlığının korunması için de kullanılması sağlanacaktır.
• Doğanın korunması ve çevre sağlığı toplumun sağlığı ile özdeş kabul edilecektir.
• İnsanı ve sorunlarını hiçe sayan sermaye karşısında, çevre sorunu, insanlığı temsil eden ilerici sınıfın ve halkın kendi sorunu haline getirilecektir.
D) Kadınlar, çocuklar ve gençler için:
1) Kadın cinsine erkek karşısında tam hak eşitliği sağlanacaktır. Kadının toplumsal ve politik hayata katılımı her yönden desteklenecektir.
• Kadın bedeninin meta olarak kullanılması ve kadının cinsel aşağılanması önlenecektir.
• Kadın emeğinin, erkek emeği ile eşitliği sağlanacak ve kadın sağlığına zararlı işlerde çalıştırılması yasaklanacaktır.
• Çalışan kadına doğum öncesi ve sonrası yeterli süreyle izin verilecek; işyerlerinde çocuk bakım odaları, semt ve mahallelerde ücretsiz kreş ve anaokulları açılacaktır.
• Ev kadınına doğum ve çocuk bakım yardımı yapılacak, parasız genel sağlık ve yaşlılık bakım sigortası hakkı tanınacaktır.
2) 18 yaşın altındaki çocukların çalıştırılması yasaklanacaktır. Kimsesiz çocukların bakımı ve eğitimi güvence altına alınacaktır.
• Genç işçiler için işgünü altı saat olacaktır. Gece ve sağlığa zararlı koşullarda çalıştırılmaları yasaklanacaktır.
• Genç işçi ve çıraklar üzerindeki yarı feodal sömürü kaldırılacak; her türlü angarya, çıraklık ve sigortasız çalıştırma yasaklanacaktır.
3) 18 yaşından yukarı gençlere seçme, 21 yaşını dolduran gençlere seçilme hakkı verilecektir.
• Asker gençlik üzerindeki dayak, her türden kişisel eşitsizlik ve baskı kaldırılacak, zorunlu askerlik sistemi kaldırılarak askerlik yaşamı demokratikleştirilecektir.
• Er ve erbaşlara sendika kurma hakkı tanınacaktır.
Emek Partisi, sözlerini yerine getirmek için, her koşulda ve her zaman, yalnızca işçilerin ve emekçilerin yeni bir dünya yaratma özlemine dayanacak, insanlığın tam kurtuluşu için mücadelenin çıkarlarından başka hiçbir çıkar gözetmeyecektir.
EMEK PARTİSİ TÜZÜĞÜ
PARTİNİN ADI VE TANIMI
Madde 1
Parti’nin adı Emek Partisi’dir.
Emek Partisi; din, cins ve ırk ayrımı gözetilmeden bütün işçilerin, işçi sınıfı saflarına katılan aydınların ve kaderini işçi sınıfıyla birleştiren emeğin bütün güçlerini kapsayan partisidir.
Parti’nin kısa adı EMEP’tir.
Parti’nin merkezi Ankara’dadır.
AMAÇ
Madde 2
Emek Partisi’nin amacı, sosyalizmin bir ön adımı olarak, demokratik halk iktidarını kurmak ve bağımsızlık, demokrasi ve siyasal özgürlüklerin kazanılıp yerleşmesiyle kesintisiz sosyalizme yönelmek ve nihai olarak sınıfları kaldırarak her türlü baskının kaldırılışının koşullarını yaratmaktır.
ÖRGÜTLENME İLKELERİ VE İÇ YAŞAMI
Madde 3
Emek Partisi’nin örgütlenme ilkesi, işçilerin iradesinin ortaya çıkması ve eylem birliğinin gerçekleşmesi demek olan demokratik merkeziyetçiliktir. EMEP, kanatlar ve hiziplerin varlığı ve disiplinsizlikle bağdaşmayan bir irade ve eylem birliğidir.
Parti politikalarının yürütülmesi ve parti görevlerinin yerine getirilmesinde, azınlık çoğunluğa, alt kademeler üst kademelere ve bütün Parti, Genel Yönetim Kurulu’na tabidir.
Parti’de üstten ve alttan denetim birlikte uygulanır.
Parti içinde bilgi akışını sağlamak üzere, işçilerin ve partinin çıkarlarına uygun düşen bütün araçlar kullanılır.
Emek Partisi’nde parti içi tartışma, işçilerin ve emekçilerin, yaratıcı inisiyatifini ve eylemini geliştirmenin aracıdır. Parti, bir mücadele aracıdır.
Parti’de yetkili kurul ve kurumlar seçimle oluşturulur. Görevden alma ve atama ancak zorunlu hallerde uygulanır. Seçici üye ya da delegelerin seçtikleri yöneticileri geri alma hakları vardır; bu hak, organlar aracılığıyla gerçekleşir.
Parti’de bütün üyeler eşittir ve eşit haklara sahiptir.
Hataların ayıklanması ve yetersizliklerin aşılmasının aracı olan eleştiri ve özeleştiri, kişisellik konusu değildir. Parti program ve politikalarının kavranması ve hataların düzeltilmesi üzerinden gerçekleşen bir eğitsel çalışma olduğu kadar, parti program ve politikalarının geliştirilmesine, mücadele gücü ve kararlılığın yükseltilmesine, partinin teorik ve pratik birliğinin, partiyle sınıfın birliğinin ve bizatihi emeğin birliğinin gelişip kökleşmesine ve işçi ve emekçilerin eyleminin ilerlemesine hizmet eder.
Emek Partisi’nin çalışma ve örgütlenme alanları, başta farikalar olmak üzere, emeğin yoğunlaştığı birimler ve yerleşim birimleridir. Parti; fabrika, işletme, mahalle ve köylerde gruplar kurarak üyeler edinir. Tabandaki örgütlenme ve çalışma, ilçe ve illerde merkezileşir.
ÜYELİK
Madde 4
Partiyi benimseyip sahiplenen işçi ve emekçiler ve Parti’nin program ve tüzüğünü kabul eden herkes, EMEP üyesi olabilir. Bunun için, Parti aidatını düzenli olarak ödemeyi ve bir parti görevi üstlenmeyi kabul etmek ve 18 yaşını doldurmuş olmak zorunludur.
ÜYELİK ÖDENTİSİ
Madde 5
Parti üyelerinin ödeyeceği aylık ödentinin alt sınırı 5 YTL, üst sınırı ise 250 YTL’ dir.
ÜYE OLMAK
Madde 6
Partiye üye olmak isteyenler, sürekli iş yeri ya da oturduğu yer adresinin bulunduğu ilçe örgütüne başvurur. Başvuruda iki parti üyesinin referansı aranır.
Başvurular ilçe örgütü tarafından en geç 1 ay içinde incelenip karara bağlanır. 1 ay içinde karar verilmemişse başvuru kabul edilmiş sayılır.
Daha önce partiden ayrılmış olup yeniden partiye üyelik için başvuranlar GYK kararı ile üye yazılabilirler.
Parti açısından doğrudan üye yazımı yararlı görülenler ile genel ve ara yerel ve genel seçimlerde aday olmalarında yarar görülenlerin başvuruları üzerine, GYK doğrudan üye yazımı yapabilir ve üye kabul edilenler ilgili ilçe örgütüne bildirilir. İl Yönetim Kurulları da başvuru ve üyeliği doğrudan kabul edebilirler.
Üyeliği reddedilenler, 15 gün içinde, bir üst organa itiraz edebilirler; üst organın kararı kesindir. İlçe ve il örgütleri başvuruları sonuçlandırır ve vakit geçirmeksizin bir üst organa iletir. Yurtdışında bulunup üye olmak isteyenler, bulundukları ülkede Emek Partisi Temsilciliği varsa temsilciliğe başvurur. Başvuru Temsilcilik tarafından en geç 1 ay içinde incelenip karara bağlanır. Başvurucu üyeliğe kabul edildiği takdirde Türkiye’deki en son ikametgâh adresinin bulunduğu il veya ilçeye kaydı yapılır.
Başvurucunun bulunduğu ülkede EMEP temsilciliği yoksa başvurucu GYK’ya başvurur.
Başvuru GYK tarafından görüşülür. Başvurucu üyeliğe kabul edildiği takdirde, Türkiye’deki en son ikametgâh adresinin bulunduğu il veya ilçeye kaydı yapılır.
Üyelik ile ilgili diğer hususlar GYK tarafından hazırlanacak Üye Kayıt Yönetmeliği’nde düzenlenir.
Parti üyeleri, partinin birden fazla örgüt birimine üye kaydolamaz, aksi halde son kayıt tarihinden önce yapılmış olan üyelik kaydı geçersizdir.
ÜYELİK HAK VE GÖREVLERİ
Madde 7
Sınıfı, emeği ve halkı, emeğin örgütü ve halkın sözcüsü Emek Partisi’ni savunmak ve desteklemek. Çalışması ve yaşamıyla emeği ve halkı savunmak ve onun geri kalmış kesimlerinin uyanışı, örgütlenmesi ve Parti’ye katılmasına yardım etmektir. Bu görevlerini yürütebilmek üzere bir parti organında çalışmak ya da bir parti görevi üstlenmektir.
FAHRİ ÜYELİK
Madde 8
Parti, özel katkısı olabilecek ve isteyen partisiz kişilerin de çalışmalara katkısını sağlamak amacıyla fahri üyeler kayıt edebilir. Fahri üyeler, yönetim ve karar organlarının toplantılarına çağrılarak bilgi ve görüşlerinden yararlanılabilir.
YÖNETİCİ, ÖZEL GÖREVLİ, BÜRO VE
KOMİSYON ÜYELERİNİN EK GÖREVLERİ
Madde 9
• Parti program ve politikalarını savunmak ve yaygınlaştırmak,
• Canlı ve aktif bir çaba ve çalışma içinde olmak,
• İşçiden tek farkının sahip olduğu bilgi ve politik birikimin düzeyi olduğunu ve ancak böylelikle sınıf ve emekçi yığınlar içinde kök salabileceğini ve onlara eylemlerini geliştirmede yardımcı olabileceğini bilerek bir işçi olarak ya da onun gibi yaşamak ve davranmak.
• Çalışma alanında örgüt kurmak,
• Başta kendininkiler olmak üzere hatalara karşı eleştiri ve özeleştiri silahını kullanmak,
• Parti yayınlarıyla, partinin desteklediği yayınları takip edip tartışmak ve öğrenmek; bu yayınların dağıtımını örgütlemek ve dağıtmak.
ÜYELERİN HAKLARI
Madde 10
• Yetkili organlara önerilerde bulunmak,
• Bilgilendirme, tartışma ve politikalar saptanıp kararlar alınması için toplantılar istemek,
• Gereğinde yöneticileri Tüzük hükümleri uyarınca geri alabilmek,
• Kendi organında çözümlenemediğini düşündüğü konular ve eleştirilerini, en üst organa kadar, üst organlara, sırasıyla iletmek ve yanıt istemek,
• Seçim ve karar süreçlerine katılmak ve yönetici organlara aday olmaktır.
ÜYELİKTEN ÇIKMA
Madde 11
Parti gönüllü bir birliktir ve her üye dilediğinde üyelikten istifa etme hakkına sahiptir.
İstifa, kayıtlı bulunulan Parti örgütüne yazıyla bildirilir. Parti örgütü, istifayı işleme koyar ve üst organlara iletir.
ÖRGÜTÜN YAPISI
Madde 12
Parti, örgütsüz bir yığın değil, örgütlü bir birliktir.
Mücadelesi ve iç yaşamını, görev ve sorumlulukları belirlenmiş organ ve örgütleri aracılığıyla gerçekleştirir. Parti, birim örgütleri ve yönetici organların toplamından oluşur.
Parti Örgütü; Merkez organları, il örgütü, ilçe örgütü, belde örgütü, temsilcilikler ve yurtdışı temsilcilikleri, kadın kolu, gençlik kolu ile TBMM Parti Grubu, İl Genel Meclisi Grupları ve Belediye Meclisi Grupları’ndan oluşur.
MERKEZ ORGANLARI
Madde 13
a) Genel Kongre
b) Genel Başkan
c) Genel Yönetim Kurulu
d) Gençlik Kolu Merkez Yönetim Kurulu
e) Merkez Disiplin Kurulu
İL, İLÇE VE BELDE ÖRGÜTLERİ, YURTDIŞI
TEMSİLCİLİKLERİ, KADIN KOLU VE GENÇLİK KOLU
Madde 14
a) İl ve İlçe Kongreleri
b) İl ve İlçe Yönetim Kurulları
c) Belde Örgütleri
d) Yurtdışı temsilcilikleri
e) İl Kadın Kolu
f) İl Gençlik Kolu
g) İl Disiplin Kurulu
PARTİ GRUPLARI
Madde 15
a) TBMM Grubu Genel Kurulu
b) TBMM Grubu Yönetim Kurulu
c) TBMM Grubu Disiplin Kurulu
d) İl Genel Meclisi Parti Grupları
e) Belediye Meclisleri Parti Grupları
GENEL KONGRE
Madde 16
Kongre, Parti’nin en üst organıdır. Seçilmiş ve doğal delegelerden oluşur. Genel Kongre’nin seçilmiş delegeleri 1100 kişiden fazla olamaz. Delegeler İl Kongreleri’nce seçilir. İki Kongre arasında seçimli Olağanüstü İl Kongresi yapılmışsa, son İl Kongresi’nde seçilmiş delegeler Kongre delegesidir. İllerin seçeceği delege sayısı, illerin milletvekili sayısının en çok iki katı kadardır. Genel Kongre delegelerinin sayısı ve seçim yönteminin ayrıntıları, Parti Kongreleri öncesinde, Genel Yönetim Kurulu tarafından bir genelgeyle bütün parti örgütüne bildirilir.
Genel Başkan, Genel Yönetim Kurulu üyeleri, Merkez Disiplin Kurulu üyeleri ve üyeliği devam eden Parti kurucuları ile partili milletvekilleri ve bakanlar, Kongre’nin doğal delegeleridir. Parti kurucularının sayısı, Genel Kongre’nin seçilmiş delegelerinin yüzde on beşinden çoksa, kurucular aralarında toplanarak, bu oranı sağlamak üzere, delegelerini seçerler. Genel Kongre’nin doğal delegeleri İl Kongreleri’nde ayrıca Genel Kongre delegesi olarak seçilemezler.
Genel Kongre olağan iki yılda bir toplanır.
Genel Başkan, Genel Yönetim Kurulu ya da Kongre delegelerinin beşte birinin yazılı isteğiyle, Genel Kongre, olağanüstü olarak toplanır. İstek halinde, gündem, isteğinin Genel Merkez’e ulaşmasından başlayarak en çok iki ay içinde, Genel Başkan, Kongre’yi toplamakla yükümlüdür.
Genel Yönetim Kurulu, gerekli gördüğünde, İl ve İlçe Kongreleri ile birlikte Kongre’yi en çok bir yıl erteleyebilir.
Olağan ya da Olağanüstü Kongre’nin yeri, günü ve gündemi, bir ay öncesinden örgütlere bildirilir. Kongre delegelerinin onda birinin imzasıyla gündeme madde eklenmesi kararlaştırılabilir.
Kongre’nin toplantı yeter sayısı, delegelerin salt çoğunluğudur. İlan edilen gün ve saatte toplanmak için yeter sayı oluşmazsa, Kongre, ertesi gün, aynı yer ve aynı saatte, aynı gündemle, katılan delegelerle toplanır. Bu durumda, karar yeter sayısı, katılanların salt çoğunluğudur.
Kongre Divanı, bir başkan, iki yardımcısı ve iki sekreterden oluşur ve açık oyla seçilir.
Kongre’ye sunulacak rapor ve belgeler, en az yedi gün öncesinden kongre delegelerine ulaştırılır ve Parti iradesinin yansıması ve Kongre’nin aynı zamanda eğitim aracı olması için, örgüt içinde tartışılması sağlanır. İl ve İlçe Yürütme Kurulları, bu çalışmayı örgütlemekle yükümlüdür.
Kongre, dünya, ülke ve Partiyi ilgilendiren tüm konuları tartışır ve Partiyi bağlayıcı kararlar alır. Genel Başkan, Genel Yönetim Kurulu ve Merkez Disiplin Kurulu’nu gizli oyla seçmek; Partinin Tüzük ve programında değişiklik yapmak; Partinin gelir-gider kesin hesabını kabul ve Genel Yönetim Kurulunu ibra etmek veya kesin hesabı reddetmek; Partinin kapanmasına veya başka bir partiyle birleşmesine ve böylece hukuki varlığı sona ermesine; Partinin hukuki varlığının sona erdirilmesi kararı üzerine, Partinin mallarının tasfiye veya intikal şekline kararlar vermek Genel Kongre’nin yetkilerindendir.
GENEL BAŞKAN
Madde 17
Genel Başkan, bütün parti örgütünün Başkanı’dır ve Parti’yi temsil eder. Partiyi bağlayıcı açıklamalarda bulunmaya, görüşmeler yapmaya, ilişkiler kurmaya yetkilidir.
Genel Başkan, Parti yönetim organlarını, kurul ve komisyonları, görevlileri birlikte ya da ayrı ayrı toplantıya çağırabilir ya da GYK üyelerini bu işle görevlendirebilir. Parti çalışmalarının uygun şekilde yürümesi için gerekli önlemleri alır.
Genel Başkan, Genel Yönetim Kurulu’nun da başkanıdır.
Genel Başkan, Kongre’de karar yeter sayısıyla gizli oyla seçilir. İlk iki oylamada yeterli oy sağlanamazsa, üçüncü oylamada en çok oy alan, başkan seçilir.
Genel Başkanlık’ın herhangi bir nedenle boşalması halinde, Genel Kongre toplanıncaya kadar GYK, Partiyi temsil yetkisini, kendi içinden seçeceği bir üyeye tevdi eder. En geç 45 gün içinde Genel Kongre’yi toplantıya çağırır.
GENEL YÖNETİM KURULU
Madde 18
Genel Yönetim Kurulu, Genel Başkan ve Kongre’de seçilen 35 üyeden oluşur.
Genel Yönetim Kurulu, iki kongre arasında partinin en yetkili organıdır.
• Parti program ve tüzüğüne, kongre kararlarına uygun olarak, tüm konularda tam yetki ile kararlar alır, partinin ilke ve politikalarını belirler ve uygular.
• GYK, partinin tüzel kuruluşlarla ilişkisini ve bu ilişkinin yürütülmesinde izlenecek yol ve yöntemleri kararlaştırır.
• Çalışma dönemi ile ilgili kongreye sunulacak raporu, görüşülmesini istediği öneriler ve karar tasarılarını hazırlar.
• Parti bütçesini kararlaştırır. Kesin hesabı onaylar.
• GYK; Program, tüzük kongre ve merkez organlarının ilke politika ve kararlarının uygulanmaması durumunda İl Yönetim Kurulunu görevden alabilir. GYK, görevden aldığı İl Yönetim Kurulu yerine yenisini geçici olarak atar. Bu kurul en geç 45 gün içinde il kongresini toplar. İl Kongresi, İl Yönetim Kurulu’nu seçer.
GYK, en geç 4 ayda bir toplanır.
GYK, Genel Başkan tarafından, en az yedi gün öncesinden varsa Genel Sekreter yoksa Başkanlık Kurulu tarafından hazırlanan gündemle toplantıya çağrılır.
• GYK, işçi ve emekçi hareketinin sorunlarını izler, çözümler ve Parti’nin özel politikalarını geliştirip uygular.
• Parti içi yaşam ve eğitimi ve parti yayınlarını planlayıp örgütler ve yönetir. Kongre çalışmalarını örgütleyip gerekli hazırlıkları yapar, bununla ilgili yönetmenlikleri hazırlar.
GYK, parti üyeleri ve parti üyesi olmayanlardan kendisine bağlı çalışma grupları, bürolar ve komisyonlar oluşturabilir.
GYK, kendi içinden gerekli gördüğünde bir Genel Sekreter seçer.
GYK, kendi içinden Genel Sayman ve gerekli gördüğü sayıda Genel Başkan Yardımcıları ile Genel Sekreter Yardımcıları’nı seçer.
Genel Sekreter; GYK ve yönetici organlar ile il ve ilçe örgütleri arasında irtibatı sağlar. Başkanlık Kurulu’nun günlük çalışmasında uyum ve koordinasyon sağlar. GYK’nın yayınladığı genelgeleri, aldığı kararları il ve ilçe örgütlerine iletir. İl ve ilçe örgütlerinin; program, tüzük, kongre kararları, GYK ve yetkili organların politikaları ve kararları doğrultusunda çalışmasını denetler. GYK toplantılarının gündemini hazırlar. GYK üyelerini toplantı yer, gün ve gündemini belirterek toplantıya çağırır.
Genel Başkan Yardımcıları; Genel Başkan’ın görevlendirmesiyle, Parti adına açıklamalarda bulunur, görüşmeler yapar ve Genel Başkan’ın bulunmadığı yerlerde partiyi temsil eder.
Genel Başkan Yardımcıları, gerekli görüldüğü hallerde GYK tarafından görevden alınabilir. GYK görevden aldığı Genel Başkan Yardımcısı’nın yerine yenisini seçer.
Genel Sekreter Yardımcıları; Genel Sekreter’in işlerine yardımcı olur. Partinin, yurt çapında örgütünün genişlemesi ve örgütlülüğün pekişmesi için çalışmalar yapar.
Genel Sayman; Parti gelir ve giderlerini planlamak, gelir kaynaklarını örgütlemek ve harcamaları tutumlu bir şekilde yapmakla görevlidir. Genel Sayman gelir gider defterinin, demirbaş kayıtlarını ve kesin hesapları düzenli tutulmasını sağlar.
BAŞKANLIK KURULU
Madde 19
Başkanlık Kurulu, Genel Başkan ve GYK tarafından belirlenen yeterli sayıda GYK üyesinden oluşur. Başkanlık Kurulu, Parti Program ve tüzüğü hükümleri ile Genel Kongre ve Genel Yönetim kurulunun kararlarını günlük olarak icra ve uygulanmasını takip eder. Başkanlık Kurulu üyeleri görevlerini yürütürken ihtiyaca bağlı olarak ve kendi aralarında koordinasyonu sağlamak amacıyla gerekli görüldüğünde toplanırlar.
MERKEZ DİSİPLİN KURULU
Madde 20
Merkez Disiplin Kurulu, Genel Kongre tarafından gizli oyla seçilen 7 üyeden oluşur.
Kurul seçiminden sonraki 15 gün içinde yapacağı ilk toplantısında Başkanı’nı seçer. Çalışma koşul ve yöntemleri GYK tarafından hazırlanacak Disiplin Yönetmenliği ile belirlenir.
İL ÖRGÜTÜ
Madde 21
İl Örgütü, İl Yönetim Kurulu, İlçe ve Belde örgütleri, İl Gençlik Kolu, İl Kadın Kolu, temsilciler ve İl Disiplin Kurulu’ndan oluşur.
İL KONGRESİ
Madde 22
İl Kongresi, Genel Kongre’nin yapılmasına engel olmayacak süreler içerisinde toplanır. Bu süre 2 yıldan az 3 yıldan fazla olamaz. İlçe Kongrelerinde seçilen delegelerden, delege sayısı 600’ü geçemez. Ancak İlçe örgütlerinin kurulmadığı ya da İlçe kongrelerinin yapılmadığı illerde il kongresi doğrudan il üyelerinin katılımı ile yapılır. İlin Partili Milletvekilleri, ilin Partili İl Büyük Şehir Belediye Başkanı, İl Yönetim Kurulu ve İl Disiplin Kurulu üyeleri İl Kongresi’nin doğal delegeleridir.
İl Kongresi’nin toplanmasına ve delegelerin belirlenmesine ilişkin yöntem ve ayrıntı, ilçelerin kongre tarihinden en az bir ay önce GYK tarafından hazırlanan bir genelge ile Parti örgütlerine bildirilir.
İl Kongresi, Genel Kongre delegelerini, İl Başkanı’nı, İl Yönetim Kurulu’nu ve İl Disiplin Kurulu’nu seçer.
İl Kongresi, dünya ve ülke sorunlarıyla Parti politika ve kararlarının İl’e uygulanışını tartışır ve kararlar alır.
İYK’nın çalışma raporuyla mali raporu tartışıp kesin hesapla birlikte kararlaştırır ve tahmini il bütçesini onaylar.
İl Kongresi, İYK’nın belirlediği yer, gün ve gündemde toplanır. Çoğunluk sağlanarak çağrılan gün, yer ve saatte toplanamazsa, ertesi gün aynı saatte ve aynı gündemle çoğunluk aranmaksızın toplanır. İl Kongresi’nde delegelerin onda birinin önerisiyle gündeme madde eklenebilir.
Olağanüstü İl Kongresi, GYK veya İYK kararıyla veya il delegelerinin beşte birinin yazılı isteğini il örgütüne iletilmesiyle toplanır. Delegelerin istekleriyle toplandığında, gündem, istekte belirtildiği gibidir.
İL YÖNETİM KURULU
Madde 23
İl Yönetim Kurulu, İl Başkanı içinde olmak üzere 7 asil 3 yedek üyeden oluşur. Kendi içinden İl Sekreteri ve İl Saymanı’nı seçer.
İl Yönetim Kurulu, Parti program ve tüzüğüyle merkez organları ve İl Kongre kararları ışığında ildeki işçi ve emekçi hareketine katılır ve yardım eder, ildeki parti çalışmasını yönetir.
İl Yönetim Kurulu, program, tüzük, merkez organlar ve İYK ilke, politika ve kararlarının uygulanmaması durumunda ilçe başkan ve yönetim kurulunu görevden alır ve geçici İlçe başkan ve Yönetim Kurulu’nu atar. İYK, yeterli sıklıkta toplanır.
İL DİSİPLİN KURULU
Madde 24
İl Disiplin Kurulu, İl Kongresi tarafından gizli oyla seçilen 3 üyeden oluşur. Çalışma yöntemleri GYK tarafından hazırlanan disiplin yönetmenliğinde belirtilir.
İLÇE ÖRGÜTÜ
Madde 25
İlçe örgütü 5 üyeden oluşan İlçe Yönetim Kurulu tarafından yönetilir. İlçe Örgütü, ilçe sınırları içindeki bütün parti örgütleri toplamından oluşur.
İLÇE KONGRESİ
Madde 26
İlçe Kongresi, en çok 400 delegeden oluşur. Delegeler seçim yönetmeliğine göre seçilir.
İlçe Kongresi, İl Kongresi delegelerini ve İlçe Başkanı ile İlçe Yönetim Kurulu’nu seçer.
Parti ilke, politika ve kararlarıyla üst organın talimatları ışığında ilçenin politik durumu ve işçi emekçi hareketinin sorunlarını tartışır, özel politikalar saptar.
İlçe Yönetim Kurulu’nun çalışma raporunu tartışıp kararlar alır, ilçe örgütünün gelir-gider hesaplarını ve tahmini bütçeyi onaylar.
İlçe Kongresi, 2 yılda bir toplanır. İlçe kongresinin tarihi il kongresini mümkün kılacak şekilde, İlçe Yönetim Kurulu tarafından saptanır. İlçe Yönetim Kurulu Üyeleri ile İlçe Belediye Başkanı ve ilçeye bağlı diğer belediyelerin başkanları, İlçe Kongresi’nin doğal delegesidir. İl Belediye Başkanları ile merkez ilçe çevresindeki diğer Belediye Başkanları Merkez İlçe Kongresi’nin doğal delegeleridir.
Bunun haricinde İlçe Kongresi’nin toplanması ile ilgili kurallar, tüzükte İl Kongresi için belirtilen kuralların aynısıdır.
Toplantı yeter sayısının sağlanmaması ihtimali karşısında ve bu durum oluştuğunda İl Kongresi açısından gerekli önlemlerin benzeri alınır.
Olağanüstü İlçe Kongresi, İlçe YK kararı ya da bir önceki ilçe kongresi delegelerinin beşte birinin yazılı istemiyle toplanır. Delegelerin istemiyle toplandığında, gündem, istekte belirtildiği gibidir.
İLÇE YÖNETİM KURULU
Madde 27
İlçe Yönetim Kurulu, İlçe Başkanı da içinde olmak üzere 5 asil 2 yedek üyeden oluşur. Kendi içinden ilçe sekreteri ve ilçe saymanını seçer. İlçe Yönetim Kurulu, ilçedeki işçi ve emekçi hareketine katılır ve yardım eder; ilçedeki parti çalışmasını yönetir. İlçe Yönetim Kurulu gerekli sıklıkta toplanır.
BELDE ÖRGÜTÜ
Madde 28
Beldelerde ilçe örgütü tarafından, 3 üyeden oluşan Belde Komitesi kurulur. Bu komite beldedeki parti üyeleri arasından, İlçe YK temsilcisinin gözetiminde belde üyeleri tarafından seçilir. Seçim koşulları olmadığı zaman, ilçe örgütü Belde Komitesi’ni atayabilir. Komite, üyelerin arasından bir başkan seçer.
BÜRO, KOMİSYON VE ÇALIŞMA GRUPLARI
Madde 29
Partinin bütün yönetici organları kendilerine bağlı büro, komisyon ve çalışma grupları kurma yetkisine sahiptir. Büro, komisyon ve çalışma gruplarında partili partisiz ayrımı yapılmadan yararlı olabilecek herkes, yönetici organların kararı ile çalışabilir. Büro, komisyon ve çalışma gruplarının elemanları, kendisine danışma ve bilgilerinden yararlanma amacı ile GYK dahil, bütün yönetici organların toplantılarına çağrılıp, bilgilerinden yararlanılabilir.
PARTİ TEMSİLCİLİĞİ
Madde 30
Parti Genel Yönetim Kurulu ya da ilgili yönetim kurulu; henüz il, ilçe veya belde örgütü kurulmamış il, ilçe ve beldelerde; başvuran yurttaşlara ilk elden parti hakkında bilgi vermek; program, tüzük ve parti yayınları ile rozet, flama vb. parti sembollerini satmak, dağıtmak; üyelik için başvuran yurttaşların giriş belgelerini ilçe örgütüne vermek üzere kabul etmek ve böylece o yerde parti örgütünün kurulmasına olanak sağlamak amacı ile bütünüyle ilgili yönetim kurulunun sorumluluğunda olmak üzere görevlendireceği bir parti üyesi eliyle “parti temsilciliği” açabilir.
Temsilcilerin görevi, bu yerlerde parti örgütünün oluşturulması ile ya da illerde GYK tarafından, ilçelerde İYK tarafından, beldelerde İlçe Yönetim Kurulu tarafından temsilcinin görevine son verilmesi ile biter.
İl Temsilcisi doğrudan GYK’ya bağlıdır, İlçe Temsilcisi İYK’ya ve Belde Temsilcisi de İlçe Yönetim Kuruluna bağlıdır.
PARTİ GRUPLARI
TBMM PARTİ GRUBU
TBMM Parti Grubu Genel Kurulu
Madde 31
Partinin, yasada belirtilen yeter sayıda milletvekili varsa, TBMM Parti Grubu kurulur ve kuruluşu Genel Başkan tarafından TBMM başkanlığına bildirilir.
Parti Grubu; program ile genel kongre ve GYK kararlarıyla belirlenen parti politikalarını TBMM çalışmaları yoluyla uygulamaya geçirmek üzere, grup iç yönetmenliği çerçevesinde çalışır. Grup iç yönetmenliği; grubun kuruluşunun TBMM Başkanlığı’na bildirilmesinden itibaren 15 gün içinde, GYK tarafından hazırlanır ve yürürlüğe girer. Bu yönetmenlik TBMM Başkanlığı’na sunulur.
Bakanlar Kurulu ya da bir Bakan’a güven ya da güvensizlik oyu verilmesi için karar alma yetkisi, Grup Genel Kurulu’nundur. Bu yetki başka bir organa devredilemez. Grup Genel Kurulu’nda seçimlerle ilgili oylamalar ile üyelere ilişkin bağlayıcı nitelikteki oylamalar gizli oyla yapılır.
GRUP BAŞKANI
Madde 32
Partinin Genel Başkanı, TBMM üyesi ise; Parti Grubu’nun ve Grup Yönetim Kurulu’nun Başkanı’dır. Genel Başkan TBMM üyesi değil ise, grup Üyeleri arasından iç yönetmenlikte gösterilen yöntemle Grup Başkanı seçilir.
Genel Başkan, parti çalışmalarıyla ilgili olarak grup üyelerine görev verebilir.
TBMM PARTİ GRUBU YÖNETİM KURULU
Madde 33
TBMM Parti Grubu, iki yılda bir yasama yılının başında, Grup Başkanı ve iki Grup Başkan Vekili ile 5 kişilik Yönetim Kurulu’nu seçer.
Grup Başkan Vekilleri, grup çalışmalarının yürütülmesinde Genel Başkan’ın yardımcısı ve görevlendireceği hususlarda vekildir.
Grubun doğal sözcüsü Genel Başkan’dır. Genel Başkan’ın bulunmadığı yada uygun gördüğü sürelerde bu sözcülüğü Grup Başkan Vekilleri yaparlar.
GRUP KURULAMAYAN DURUMLAR
Madde 34
Parti milletvekillerinin sayısı grup kurmaya yetmiyorsa; bu milletvekilleri partinin genel tutumunu ilgilendiren ya da Genel Başkan’ca gerekli görülen konularda toplanarak ortak tutum belirlenir. Aralarındaki işbirliğinin ve görev bölümünün kurallarını Genel Başkan’a danışarak saptarlar.
TBMM PARTİ GRUBU DİSİPLİN KURULU
Madde 35
TBMM Grup Disiplin Kurulu, Grup Genel Kurulu tarafından gizli oyla seçilen 3 üyeden oluşur. Seçimden sonraki 15 gün içinde yapılacak ilk toplantıda Grup Disiplin Kurulu, Başkan ve Sekreter üyeyi seçer.
Grup Disiplin Kurulu’nun çalışma koşulları ve yöntemleri GYK tarafından hazırlanacak disiplin yönetmeliği tarafından belirlenir.
İL GENEL MECLİSİ VE
BELEDİYE MECLİSLERİ PARTİ GRUPLARI
Madde 36
İl Genel Meclisi ve Belediye Meclislerindeki Parti üyeleri kendi aralarında bir grup oluştururlar. Partili Belediye Başkanları, Belediye Meclisi’ndeki Parti Grupları’nın doğal Başkanı’dır.
Belediye Meclisi Parti Grubu, kendi içinden Grup Başkanı, Grup Başkan Vekilleri ve sözcülerini seçerler. İl Genel Meclisi Parti Grubu’nun Başkanı ise, Meclis üyesi olduğu takdirde Parti İl Başkanı’dır. Bu grup, kendi içinden Başkan, Başkan Vekili ve sözcüsünü seçer.
İl ve ilçe Başkanları; Parti Grupları’nı bütçe, yıllık program ve faaliyet raporu görüşmeleri öncesi olmak üzere 1 yıl içinde en az 3 kez toplantıya çağırır. Parti Grupları, İl ve İlçe Başkan ve Yönetim Kurulları’nın görüş ve önerilerini dikkate alır.
Grup üyeleri; Parti program ve ilkelerine, Genel Kongre ile kendi Kongreleri ve gruplarının kararlarına uymak zorundadır.
Belediye Başkanları’nın yürütme ile ilgili yasal görevleri konusunda bağlayıcı grup kararı alınamaz. İl Meclisi ve Belediye Meclisleri parti gruplarının oluşturulması, çalışma yöntemleri ve bu grupların parti örgütü ile ilişkileri GYK tarafından hazırlanacak Yerel Yönetimlere İlişkin Yönetmelik’te düzenlenir.
GENÇLİK KOLU
Madde 37
Emek Partisi, gençlik sorunları konusunda çalışma yapmak ve gençlerin sorunlarına çözüm bulmak amacıyla Gençlik Kolu kurabilir. Emek Partisi Gençlik Kolları’nın kısa adı Emek Gençliği'dir.
Gençlik Kolu kurulmasına Genel Yönetim Kurulu karar verir. İllerde Gençlik Kolu kurulmasına İl Yönetim Kurulu karar verir. Her ilde Gençlik Kolu kurulması zorunlu değildir.
İlçelerde gençlik kolu kurulmasına ilçe yönetim kurulu karar verir. Her ilçede gençlik kolu kurulması zorunlu değildir.
Gençlik Kolu örgütü; ilçe gençlik kolu, il gençlik kolu ve Emek Gençliği Merkez Yürütme Kurulu'ndan oluşur.
18 ve 25 yaşları arasındaki parti üyeleri aynı zamanda gençlik kolu örgütü üyesidir. İlçe Gençlik Kolu 5 üyeden oluşur. Kendi içinden bir başkan seçer. İlçe Gençlik Kolu gençlik sorunları ve çalışmaları bakımından il gençlik koluna bağlı olarak çalışır, genel parti faaliyetleri açısından ise ilçe parti örgütüne bağlı olarak çalışır.
İl Gençlik Kolu 7 üyeden oluşur. Kendi içinde başkanını seçer. İl Gençlik Kolu gençlik sorunları ve çalışmaları bakımından Emek Gençliği Merkez Yürütme Kurulu'na, genel parti çalışmaları açısından ise il parti örgütüne bağlı olarak çalışır.
Emek Gençliği Merkez Yürütme Kurulu 15 üyeden oluşur. Kendi içinde bir başkan seçer.
Emek Gençliği Merkez Yürütme Kurulu Genel Yönetim Kurulu'na bağlı olarak çalışır.
İlçe Gençlik Kolu Kongresi'ne ilçe örgütüne üye 18 ile 25 yaşını doldurmuş bütün üyeler katılabilir. İlçe Gençlik Kolu İlçe Gençlik Kolu Kongresinin doğal delegesidir. İlçe Gençlik Kolu Kongresi 5 kişilik ilçe gençlik kolu yönetimini ve il gençlik kolu kongresi delegelerini seçer. Her beş ilçe gençlik kolu üyesi için bir il gençlik kongre delegesi seçilir.
İl Gençlik Kolu Kongresi'ne ilçelerden seçilmiş delegeler katılır. İl Gençlik Kolu Yönetim Kurulu üyeleri İl Gençlik Kolu Kongresi'nin doğal delegesidir. İl Gençlik Kolu kongresi 7 kişilik İl Gençlik Kolu yönetimini ve Emek Gençliği Merkez Kongresi delegelerini seçer. İl Kongresinde Merkez Kongresine katılmak için her beş il kongresi delegesine bir merkez kongre delegesi seçilir.
Emek Gençliği Merkez Kongresi il kongrelerinde seçilmiş delegelerle toplanır. Emek Gençliği Merkez Yürütme Kurulu üyeleri Emek Gençliği Merkez Kongresi'nin doğal delegeleridir. Emek Gençliği Merkez Kongresi 15 kişilik Emek Gençliği Merkez Yürütme Kurulunu seçer. Merkez Yürütme Kurulu kendi içinden başkanını seçer.
Gençlik kolları Genel Merkez, il ve ilçe binalarında çalışır, gerek görülürse GYK’nın izni ile ayrı gençlik kolu binaları da açılabilir.
Gençlik Kolu örgütlerinin ilk kongrelerinin yapılmasına kadar; ilçe gençlik kolu parti ilçe yönetimi, il gençlik kolu parti il yönetimi ve Emek Gençliği Merkez Yürütme Kurulu GYK tarafından parti üyeleri arasından atanır.
Genel Yönetim Kurulu Gençlik Kolu Yönetmeliği'ni yapar.
KADIN KOLU
Madde 38
Emek Partisi üyesi kadınların kadınlara özgü sorunların çözümü ve kadın sorunları ile ilgili çalışmalar yürütmek üzere Kadın Kolu kurar.
Kadın Kolu kurulmasına GYK karar verir.
Genel Yönetim Kurulu kadın kolu faaliyetini sürdürmek için kendi içinden yeterli sayıda üyesini görevlendirir.
İl ve ilçelerde kadın kolu kurulmasına il ve ilçe yönetim kurulları karar verir. Her ilçe ve ilde kadın kolu kurulması zorundu değildir, il ve ilçe yönetimleri tarafından gerekli görüldüğü takdirde kurulur.
İl Yönetim Kurulu kadın kolu çalışmalarını yürütmek için il örgütü üyeleri arasından 1 ile 7 üyeyi atar. İl Kadın Kolu bu üyelerden oluşur. İl Kadın Kolu il yönetimine bağlı olarak çalışır.
İlçe yönetim kurulları kadın kolu çalışmalarını yürütmek için partinin ilçe örgütü üyeleri arasından 1 ile 5 üyeyi atar. İlçe kadın kolu bu üyelerden oluşur. İlçe kadın kolu ilçe yönetim kuruluna bağlı olarak çalışır.
Kadın Kollu Yönetmeliği GYK tarafından yapılır.
YURTDIŞI PARTİ TEMSİLCİLİĞİ
Madde 39
GYK gerekli gördüğünde, yabancı ülkelerde bir ya da birden fazla parti temsilciliği açabilir.
Yurtdışı parti temsilcileri GYK tarafından seçilir. Yurtdışı temsilcileri partiyi bulundukları ülkede temsil eder; çeşitli parti, kişi ve kuruluşlarla parti adına ilişkileri sürdürür.
KONFERANSLAR
Madde 40
Genel Yönetim Kurulu, gerekli gördüğünde parti üyeleri ile sınırlamadan, katılımcılarını önceden belirleyerek merkezi ve iller düzeyinde genel ve özel konferanslar toplayabilir. Konferanslar, danışma ve eğitime yöneliktir; karar organı değildir.
ORTAK DİSİPLİN HÜKÜMLERİ
Madde 41
Emek Partisi disiplinli bir partidir. Disiplin, partinin işçilere ve işçi hareketine dayanması ve sınıfın bir örgütü olmasından, onun emek karakterinden ve üyelerinin gönüllü katılımından kaynaklanır. Bu disiplin ihlal edilemez.
Sınıfın, halkın ve partinin çıkarına, parti program ve tüzüğüne, organ kararlarına aykırı ve sorumsuzca davrananlar hakkında disiplin hükümleri uygulanır. Bu hükümlere karar vermeye yetkili organlar disiplin kurullarıdır.
Madde 42
Gerekli olduğunda, disiplin hükümleri, uyarı, kınama, görevden alma, üyelikten geçici ve kesin çıkarmadır.
• Parti ilke ve kararlarına uymayanlar, uyarılır.
• Bu tutumda ısrar edilmesi halinde uyarı kınamaya çevrilir.
• Sınıfın, halkın ve partinin çıkarının gözetilmemesi, parti program ve tüzüğüne, organ kararlarına uymamakta ısrarlı olunması ve parti üyelerine haksız suçlamalarda bulunulması durumunda, geçici çıkarma yoluna gidilir.
• Üyelikten geçici olarak çıkarılanlar, hükmü uygulayan disiplin kurulu kararına göre, 1 ile 2 yıllık süre için yöneticilik yapamaz, seçme ve seçilme hakkını kullanamazlar. Belirlenen süre sonunda disiplin kurulu, ilgili parti örgütünün raporu üzerinden, karara varır. Tutumlarını değiştirmeyenler, partiden kesin olarak çıkarılır.
• Parti üyeliğinden kesin çıkarma cezası; sınıfın, halkın ve Parti’nin değerleri ile program ve tüzüğünü kökten çiğneyenler, hizipçilik yapanlar ve parti disiplinini ısrarla reddedenlere de uygulanır.
• Geçici ve kesin çıkarma cezaları alanlar, Merkez Disiplin Kurulu’na itiraz edebilirler.
• Partiden çıkarılmış üyenin yeniden kabulü, Genel Yönetim Kurulunun onayına bağlıdır.
Disiplin Kurulları, sevk edilen üyeler hakkında en geç 2 ay içinde karar verirler.
Disiplin Kurulu’na sevk etme yetkisi üyenin bağlı olduğu İl Yönetim Kurulu’na aittir.
Merkez Organları Üyeleri’nin Disiplin Kuruluna sevk edilmesi, GYK kararıyla olur. İl ve İlçe Yönetim Kurulu Üyeleri’nin sevk kararları, bir üst organ tarafından alınır.
İl Disiplin Kurulu kararlarına 1 ay içinde itiraz edilebilir; itiraz mercii, Merkez Disiplin Kurulu’dur.
Disiplin Kurulları, kesin çıkarma kararını üye tam sayısının salt çoğunluğu ile alır. Disiplin Kurulları’nın çalışması ve sevk edilenlerin itiraz sürelerine ilişkin ayrıntı, GYK tarafından hazırlanan yönetmelikle düzenlenir.
Kesinleşen disiplin hükümlerini kaldırma yetkisi, Kongre’nindir.
GENEL HÜKÜMLER
Madde 43
İl ve İlçe örgütlerinin yeni kurulduğu yerlerde kurucu il başkanı ve yönetimini GYK ve kurucu ilçe başkanı ve yönetimini GYK veya İl Yönetim Kurulu tarafından atar ve atanan yönetim kendi üyeleri arasından saymanını seçer.
İl ve İlçe Yönetim Kurulları’nın çekilmesi durumunda da bu madde uygulanır.
Madde 44
Parti üyeleri, her göreve aday olabilir, aday gösterebilir. Parti organlarına üye seçimleri, gizli oy ve açık ve aralıksız sayımla yapılır. Seçime ilişkin diğer esaslar, seçim yönetmenliğinde gösterilir.
Madde 45
İstifa, görevden alma ya da başka nedenle İl ve İlçe Başkanlıkları boşaldığında, İl ve İlçe Yönetim Kurulları, kendi üyeleri arasından, gizli oy ve salt çoğunlukla yeni başkanını seçer. Boşalan sekreterlik ve saymanlık için de aynı yöntem geçerlidir.
Madde 46
Merkez organlardan herhangi nedenle üye eksilmesi durumunda, yeterli sayı bulunduğu koşullarda organ çalışmasına devam eder. İl ve İlçe organlarında eksilme olduğunda yeri yedek üye ile doldurulur. Organların yeterli sayının altına düştüğü durumlarda ilgili üst organ tarafından Geçici Yönetim Kurulu atanır ve İl Örgütlerinde 45, ilçe örgütlerinde 30 gün içinde Yönetim Kurulu seçimi için Olağanüstü Kongre yapılır.
Madde 47
Parti Üyeleri, TBMM, Belediye ve İl Genel Meclisleri’nde gruplar kurarlar. Çalışmalarını, hazırlanacak iç tüzük uyarınca yürütürler.
Madde 48
Genel ve Yerel seçimlerde aday olacak parti üyeleri, üye ya da delegelerin oy kullanacağı ön seçimle veya merkez yoklaması ile belirlenir. Olanaklı olduğu her durumda önseçim yöntemi kullanılır. Önseçim usulleri seçim yönetmeliğinde gösterilir.
Madde 49
Parti Kongreleri, gazetelerde ilan edilmeyebilir.
Madde 50
İlk Kongre’ye kadar, Kongre yetkilerini Kurucular Kurulu kullanır. Kurucular kurulu GYK kuruluncaya kadar partiye üye alır ve partiyi yönetir.
Madde 51
Partinin gelir-giderleri, bütçe, bilânço, gelir-gider hesabı ve kesin hesaplarının tutulması GYK tarafından hazırlanacak yönetmenlikle düzenlenir.
Madde 52
Parti Genel Yönetim Kurulu, il ve ilçe örgütleri ihtiyaç duymaları halinde, bulundukları bölgelerde Dernekler Yasası'nın 90. maddesi çerçevesinde lokal açabilir.
Madde 53
Parti Genel Yönetim Kurulu, Genel Başkan'ın İstanbul'daki parti çalışmalarını rahatlıkla sürdürebilmesi için, İstanbul'da "Genel Başkanlık İrtibat Bürosu" açabilir.
Madde 54
Parti, politikalarının yaygınlaştırılması, üyeler ile tüm halka aktarılması için merkezi ya da yerel aylık, haftalık, günlük vb. düzenli gazete, dergi, bülten, broşür, katalog türü yayınları çıkarır, film ya da müzik kaseti hazırlatıp çoğaltabilir. Yayının kimler tarafından ya da nasıl çıkarılacağına merkezi düzeyde GYK ve yerel düzeyde İl Yönetim Kurulu karar vermeye yetkilidir.
Madde 55
GYK, İl Örgütleri, İlçe Örgütleri, Gençlik ve Kadın kolları parti çalışmalarını ve politikalarını halka tanıtmak amacıyla yemekli toplantılar, ses sanatçısı vb. katılacağı şenlik ya da şölenler, şiir dinletileri, film-dia gösterimleri vb. kültürel, sportif, aktüel, ekonomik toplantılar düzenleyebilir.