Karaca, Alevi mültecilere yönelik ihlalleri Meclis gündemine getirdi: Mülteci çocukların eğitim hakkı gasbediliyor

EMEP’li Sevda Karaca Suriye’deki katliamdan kaçarak Türkiye’ye sığınan Alevi mültecilerin maruz kaldığı hukuksuzlukları Meclis gündemine taşıdı. Karaca, “Mülteci çocukların eğitim hakkı idari hatalarla gasbediliyor” dedi.

Emek Partisi (EMEP) Gaziantep Milletvekili Sevda Karaca, Suriye’deki katliamdan kaçarak Türkiye’ye sığınan Alevi mültecilerin maruz kaldığı hukuksuzlukları Meclis gündemine taşıdı. Karaca mülteci çocukların eğitim hakkının gasbedildiğini belirtti.

Karaca İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi’nin yanıtlaması istemiyle verdiği soru önergesinde, idari kayıt hataları ve haksız para cezaları nedeniyle çocukların aylardır okula gidemediğini belirtti.

“Kimlik düzenleme işlemleri aylarca geciktirildi”

Önergeye konu olan süreç, Suriye’nin Lazkiye bölgesindeki saldırılardan kaçan ve Yunanistan’da işkence gördükten sonra Türkiye’ye geri itilen Alevi mülteci grubunun Muğla’da kurtarılmasıyla başladı. Bu kişilerden oluşan 22 Alevi mülteci daha sonra geçici koruma altına alınmış ve serbest bırakılmıştı. Ancak aralarında dört çocuklu H. ailesinin de bulunduğu bazı kişiler bakımından idari işlemler ciddi hak ihlallerine yol açtı.

Dört çocuklu H. ailesinin, Harran Barınma Merkezi’nden çıkış yaparken babasının “bekâr”, annesinin ise “evli” olarak kaydedilmesi nedeniyle kimlik düzenleme işlemleri aylarca geciktirildi. Ailenin uzun uğraşları sonunda kimlik sorunu aşılsa da bu kez de “hayalet cezalar” ve adres kaydı engeline takıldı.

“‘Trafik cezası’ denilerek dosya kapatıldı”

Adana’da adres kaydı yaptırarak çocuklarını okula yazdırmaya çalışan ailenin haklarında idari para cezası olduğu gerekçesiyle kayıtlarının yaptırılmadığını belirten Karaca; “Aileye, Adana’dan izinsiz ayrılarak Muğla’ya gittikleri gerekçesiyle idari para cezası kesildi. Oysa aile Türkiye’ye ilk olarak Muğla’dan giriş yapmış ve ardından Adana’ya sevk edilmişti” dedi. Karaca, önergesinde bu durumu “zamansal olarak imkansız bir idari işlem” olarak niteledi.

Ailenin durumu düzeltmek için avukatları vesilesiyle para cezasına itiraz ettiğini ifade eden Karaca. “İtirazı inceleyen Adana 1. Sulh Ceza Hakimliği ise yeni bir dolambaç yarattı. Mahkeme, idari hataları düzeltmek yerine, başvuruyu “trafik cezasına itiraz” olarak nitelendirip “yetkisizlik” kararıyla Muğla’ya gönderdi. Üstelik Mahkeme, 4 Şubat’ta Adana İl Göç İdaresi’nden evrak isteyip yanıtları beklemeden aynı gün kararı verdi. Göç İdaresinin yanıtları ise 12 Şubat’ta gönderilse de aslında o da mahkemenin istediği evraklar değildi. Peş peşe gelen idari ve yargısal hatalar nedeniyle adres kaydı yaptıramayan aile, çocukların okula kaydını da yaptıramıyor” ifadelerini kullandı

“Kız çocuğuna idari para cezası kesildi”

Bu süreçte ayrıca Muğla’da kurtarılan 22 kişi hakkında “ülkeyi yasa dışı terk etmeye teşebbüs” gerekçesiyle de idari para cezaları uygulandığının öğrenildiğini ifade eden Karaca “İşkence gördüklerini beyan eden ve tercüman olmaksızın imzalatıldığı belirtilen bu belgeler de ciddi soru işaretleri doğurmaktadır.” yorumunda bulundu. Karaca, reşit olmayan bir kız çocuğuna dahi para cezası kesildiğine dikkat çekerek, bu durumun yasal mevzuata ve Çocuk Hakları Sözleşmesi’ne aykırı olduğunu belirtti.

Çocukların eğitim hakkının gasp edilmesine karşı ne yapılacak?

EMEP Milletvekili Sevda Karaca, Bakan Çiftçi’den şu sorulara yanıt istedi:

• Adana’ya kaydedildikten sonra bu ilden hiç ayrılmamış olan söz konusu aile hakkında “kayıtlı oldukları Adana ilinden izinsiz ayrılarak Muğla iline gittikleri” gerekçesiyle idari para cezası uygulanmasının dayanağı nedir? Gerçeğe aykırı olduğu iddia edilen bu tutanak kim tarafından ve hangi bilgiye dayanılarak düzenlenmiştir?
• İdari para cezası için Adana 1. Sulh Ceza Hakimliğine yapılan itiraza cevap veren Adana İl Göç İdaresi, kişilerin Adana’ya kayıt tarihini bildirmek yerine ilk kurtarıldıkları döneme ait belgeleri sunarak konuyu sürüncemede bırakmıştır. Bu şekilde ciddiyetsiz bir cevap, temel hakları çiğnenen kişilerin başvuru yollarının engellenmesi değil midir?
• Henüz geçici koruma kaydı yapılmamış ve Muğla’da denizden kurtarılmış kişilere, sanki kayıtlı oldukları ilden (Adana) izinsiz ayrılmışlar gibi “yol izin belgesi olmaksızın ili terk etmek” gerekçesiyle ceza kesilmesinin hukuki dayanağı nedir? Zamansal olarak imkansız olan bu idari işlemin iptali için Bakanlığınızca bir adım atılacak mıdır?
• Adana 1. Sulh Ceza Hakimliğinin, Göç İdaresi’nden beklediği belgeler henüz dosyaya girmeden karar vermesi ve mülteci haklarına ilişkin bir dosyayı “trafik cezası” olarak niteleyerek yetkisizlik kararı vermesi, yargının bu dosyalara yaklaşımındaki lakaytlığı göstermektedir. Bakanlığınızın, idari kayıtların yargı organlarına hatalı bildirilmesi hususunda bir sorumluluğu var mıdır?
• UYAP kayıtlarına göre Adana 1. Sulh Ceza Hakimliği 4 Şubat tarihinde Göç İdaresi’nden belgeleri istemiş ancak aynı gün yetkisizlik kararı vermiştir. Belgeler ise dosyaya 12 Şubat tarihinde ulaşmıştır. Belgeler incelenmeden karar verilmesinin gerekçesi nedir? Kurumla Hakimlik arasında sözlü bir iletişim mi kurulmaktadır?
• Henüz kesinleşmemiş bir idari para cezasının adres kaydı yapılmasına engel teşkil etmesinin hukuki dayanağı nedir?
• Adres kaydı yapılmadığı için aylardır okula gidemeyen çocukların eğitim hakkının gasp edilmesi karşısında Bakanlığınızın İl Milli Eğitim Müdürlüğü ile bir koordinasyonu mevcut mudur? Çocukların üstün yararı gözetilerek adres kaydı ve okul kaydı işlemlerinin ivedilikle yapılması sağlanacak mıdır?
• Muğla’da kurtarılan 22 mülteciye, işkence gördükleri ve can havliyle kaçtıkları bir ortamda, yanlarında tercüman bulunmaksızın ve içeriği açıklanmaksızın belgeler imzalatıldığı iddiaları doğru mudur? Bu belgeler üzerinden kesilen cezalar hukuka uygun mudur?
• Reşit olmayan bir kız çocuğu hakkında “ülkeyi yasa dışı terk etmeye teşebbüs” gerekçesiyle idari para cezası uygulanmasının izahı nedir? Çocuk Hakları Sözleşmesi ve ulusal mevzuat uyarınca çocuklara bu tür idari para cezası uygulanması mümkün müdür?