EMEP’ten maden ihaleleri ve ‘Esra Işık’ tepkisi: Peşkeş çekilen topraklara sahip çıkanlar tutuklanıyor
EMEP’li Sevda Karaca ve İskender Bayhan, MAPEG’in 65 yeni maden ruhsatı ihalesini Meclis gündemine taşıyarak talana dikkat çekti; “Halka sormadan yer altı kaynakları sermayeye peşkeş çekiliyor, yaşam alanını savunan Esra Işık tutuklanıyor” dedi.
Emek Partisi (EMEP) Milletvekilleri Sevda Karaca ve İskender Bayhan, MAPEG tarafından ilan edilen 65 yeni maden ruhsatı ihalesini Meclis gündemine taşıdı. Bakan Bayraktar’a verilen önergede, “Halka sormadan ülkenin yer altı kaynakları sermayeye peşkeş çekiliyor, yaşam alanına sahip çıkan Esra Işık tutuklanıyor” denildi.
‘Kentler alfabetik olarak talan ediliyor’
EMEP Gaziantep Milletvekili Sevda Karaca ve İstanbul Milletvekili İskender Bayhan, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG) tarafından yayımlanan 317 numaralı ihale listesine tepki göstererek Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’ın yanıtlaması istemiyle soru önergesi verdi.
Önergede; Adana’dan Artvin’e, Antalya’dan Balıkesir’e kadar toplam 13 ili kapsayan ve 72 bin 514 hektarlık devasa bir alanın 65 yeni ruhsatla ihaleye çıkarıldığı belirtildi. Bu alanın büyüklüğünün Yalova ilinin yüz ölçümüne denk geldiğine dikkat çeken milletvekilleri, ihalelerin mermer, granit gibi dekoratif taşların yanı sıra altın, gümüş ve bakır gibi metalik madenleri kapsadığını vurguladı. İhalelerin özellikle Balıkesir’de yoğunlaştığına vurgu yapan milletvekilleri ihalelerin alfabetik sırayla ilana açılmış olmasının kısa zaman içerisinde ülkedeki diğer kentlerin de sırasıyla talana açılacağını gösterdiğini belirtti.
‘Ekolojik ve sosyal yıkım ajandası’
Bu ihalelerle yeraltı kaynaklarının getireceği kârın şirketlere devredildiğini, doğa tahribatı ve sağlık sorunlarının da halka bırakıldığına dikkat çekilen önergede “Tarım arazilerinin, su havzalarının ve yerli halkın yaşam alanlarının holdinglerin insafına terk edilmesi; sadece bir doğa talanı değil, aynı zamanda bölge halklarının mülksüzleştirilmesi ve yerlerinden edilmesi anlamına gelmektedir. Bu tablo, yoksul halkın öz kaynaklarının, yerli ve yabancı bir grup sermayedarın kasasını doldurmak için feda edildiği bir ‘ekolojik ve sosyal yıkım’ ajandasıdır. Kasası dolacak olanlarsa, ihracat rekorlarının yanı sıra iş cinayeti rekorlarıyla da anılan maden sektörünün namlı şirketleridir” ifadeleri kullanıldı.
Talana itiraz eden Esra Işık tutuklandı
Maden ihalelerinin açılması öncesinde, doğrudan yaşam alanı yok edilecek halka bilgi verilmediği ve halkın fikrinin alınmadığına vurgu yapan EMEP Milletvekilleri “Bu nedenle de yapılan her maden ve enerji ihalesinde bölgede yaşayan halklar itiraz etmek ve bu itiraz dikkate alınmadığı için direnme haklarını kullanmaktadır. Bu hakkın kullanımına karşılık olarak ise yaşam alanlarını savunanlar kolluk tarafından darp edilmekte, gözaltına alınmakta ve tutuklanarak yargı sopasıyla susturulmak istenmektedir. Ülkenin genelinde halkı ayağa kaldıran Akbelen talanına karşı İkizdere köyünde direnen Esra Işık’ın tutuklanması bu yağma ve talan düzeninin son örneği olmuştur” dedi.
‘Halka sordunuz mu?’
EMEP Milletvekilleri Bakan Bayraktar’dan şu sorulara yanıt istedi:
- Bahsi geçen 13 ili kapsayan 65 yeni maden ruhsatı ihalesinin toplam muhammen bedeli nedir ve bu ihalelerden elde edilecek gelirin ne kadarı bölge halkının yararına olacaktır?
- İhale edilen 72 bin 514 hektarlık alanın ne kadarı Anayasa ile korunması gereken “mutlak tarım arazisi”, ne kadarı “orman alanı” ve ne kadarı “birinci derece sit alanı” statüsündedir?
- İliç faciasının üzerinden henüz iki yıl bile geçmemişken; bu 65 yeni sahada siyanürlü madencilik veya benzeri ağır kimyasal yöntemlerin kullanılmayacağına dair Bakanlığınız tarafından verilmiş bir taahhüt bulunmakta mıdır?
- Ruhsatlandırılan sahalar içerisinde yer alan köylerde yaşayan yurttaşların mülkiyet hakları ve geçim kaynakları (hayvancılık, tarım vb.) nasıl korunacaktır; bu alanlarda kaç bin yurttaşın yerinden edilme riski bulunmaktadır? Bu alanların madenciliğe açılmasının çevresel etkilerine ilişkin herhangi bir kümülatif etki değerlendirmesi yapılmış mıdır?
- Son 5 yıl içerisinde, söz konusu 13 ilde madencilik faaliyetleri nedeniyle yerel halk tarafından açılan yürütmeyi durdurma ve iptal davalarının sayısı kaçtır ve bu davaların sonuçları bu yeni ihaleler planlanırken dikkate alınmış mıdır?
- İhaleye açılan sahalar belirlenirken ilgili bölgelerde yaşayan halkın görüşü alınmış mıdır? Alındıysa hangi yöntemlerle alınmıştır?
- İhalelere itiraz ettiği ve anayasal haklarını kullandıkları için son 5 yıl içerisinde gözaltına alınan, tutuklanan, hakkında soruşturma başlatılan yurttaş sayısı kaçtır?
- Esra Işık’ın tutuklanmasına dayanak yapılan hukuki gerekçe nedir? Yaşam alanlarını savunan halkın itirazlarını görmezden gelerek direnenleri tutuklamak holdinglerin kârına halkı zorla hizaya getirmek değil midir?
- Son üç gün içinde Yalova ili büyüklüğüne yakın bir alanın maden şirketlerine devredildiği düşünüldüğünde, devam eden günlerde bütün bir ülkenin sırasıyla şirketlere devredileceği şüphesine cevabınız nedir? İhale planlarını kamuoyuyla paylaşacak mısınız?