Mecliste bütçe maratonu başladı, 2018 bütçesinin içreği ortaya çıktı. 2018 bütçe büyüklüğü 762.8 milyar lira öngörüldü. Söz konusu öngörü geçen yıla (2017 bütçesi) göre 117.7 milyarlık liralık yüksek bir artışa işaret ediyor. Bütçe yüksek oranda artarken vergi gelirleri ve bütçe açığındaki artış dikkat çekmektedir. Bu durumda vatandaşa şu soruların cevabının verilmesi gerekiyor. Bunca vergi kimden toplanacak nereye harcanacak? Bütçe açığı kimlere, nerelere kaynak aktarmak için harcanacak?
Maalesef bu sorulara, ‘vergiler yol su elektrik olarak geri dönecek’, ‘bütçe açığı halkın temel ihtiyaçlarını karşılayacak yatırımlar için verilecek’ cevabı verilemiyor.
Vatandaşa ağır yük
Toplanan verginin yüzde 65’i dolaylı, tüketim üzerinden alınıyor. Katma Değer Vergisi (KDV), Özel Tüketim Vergisi (ÖTV), Özel İletişim Vergisi, harçlar. Hükümetin eli vatandaşın cebinden çıkmıyor. Aynı anlayış bu yıl artarak sürecek gibi gözüküyor. Zira bütçede 30 milyar liralık gelir artırıcı önlemler hedefleyen hükümet, motorlu taşıtlar vergisi arttırmak gibi bir takım vergi düzenlemelerine gitti.
Gelir vergisinin de, toplam istihdamın üçte ikisini oluşturan ücretli emekçilerden karşılandığı dikkate alındığında, 2018’de vergi yükünün emekçilerin sırtına yıkılacağı anlaşılıyor. Söz konusu yük, yüksek enflasyon nedeniyle harçlarda yaşanacak çift rakamlı yeniden değerleme artışlarıyla iyice ağırlaşacak. Özetle; 2018’de temel tüketim maddelerine yapılacak zamların otomatiğe bağlanması ve halkın ödediği dolaylı vergilerin belirgin bir şekilde artması kaçınılmaz görünüyor.
Kullansak da kullanmasak da bütçesi
2018 yılında bütçe açığı 65.9 milyar lira olacak. Peki bu kadar açık niye verilecek?
6.2 milyar lira (Açığın yaklaşık yüzde 10’u) Kamu Özel İşbirliği projeleri için verilen garantilere gidecek. Havaalanı, köprü, hastane gibi ‘bedava yaptırılıyor’ denilen projelere aktarılacak. Geçişleri kullanan yüksek fiyat ödeyecek, kullanmayan vergi verecek.
Hiçbir şekilde denetlenemeyen örtülü ödenekler 2018 bütçesinin şampiyonu durumunda. Borçlanmanın gazına basan hükümet on milyarlarca lirayı faiz ödemelerine aktaracak. Böylece hatalı planlanan projelerin, borçla yaşamanın bedeli halka ödettirilmektedir.
Savaşın, komşularla gerilimin faturası halka
Savaş ve komşularla gerilim politikasının faturası halka çıkıyor. Güvenlik harcamaları adı altında ilgili kurumlara bütçeden ayrılan pay sürekli artıyor. 2018’de Milli Savunma Bakanlığı bütçesi 2017’ye göre yüzde 41, Jandarma Genel Komutanlığı bütçesinin yüzde 42 gibi fahiş oranda arttırıldı.
2018 yılında savunma ve güvenlik harcamalarındaki belirgin artış, savaş ve baskıcı, otoriter yönetim politikalarının bir sonucu.
VAZGEÇİLMELİ
2018 bütçesinin özünü, yüksek maliyetli borçlanmalar, yerli ve yabancı sermayeye daha fazla kaynak transferleri, askeri ve güvenlik harcamaları oluşturuyor.
AKP hükümetinin hazırladığı bu bütçe sermayenin ve savaşın bütçesidir, halkın ekonomik ve sosyal sorunlarına çözüm üretecek, beklentilerine cevap verecek bir bütçe değildir. Eğitim, sağlık, sosyal güvenlik, ulaşım, konut, iş güvencesi vb. emekçilerin temel ihtiyaçlarını gözetmeyen bu bütçeye itiraz ediyor, Emek Partisi olarak işçi sınıfı ve emekçi halkımızı, emekten ve halktan yana bir bütçe için mücadeleye çağırıyoruz.
Şükran DOĞAN \ Genel Başkan Yardımcısı