Kürtçenin önündeki tüm engeller kaldırılsın
Emek Partisi, Diyarbakır, Van ve Antep’te 21 Şubat Uluslararası Ana Dili Gününde yaptığı açıklamada “Tüm halkımızı ana dil hakkımızı kazanmak için mücadeleye çağırıyoruz” diye seslendi.
Bugün 21 Şubat Dünya Anadil Günününde, Kürtçenin yasal statüden mahrum edilerek her türlü engelleme girişimlerine maruz bırakıldığı bir tabloyla karşı karşıyayız. Ülkenin en çok konuşulan ikinci dili olan Kürtçe’nin yasal bir statüden mahrum olması; Kürt işçi ve emekçilerinin karşısına çıkan olumsuzlukları, Kürt halkının üzerindeki milliyetçi şoven baskıları beraberinde getiriyor.
Kürtçe ıslık çaldığı için ceza alan öğrenciden, şehir isimlerini Kürtçe öğrettiği için linç edilen öğretmene, deprem zamanında arama kurtarma ekipleriyle haberleşemeyen, havalimanında kendi dili olmadığı için mahsur kalan yurttaşlara kadar, genişçe bir ırkçılık ve yasaklar sarmalından geçiyoruz. Kürtçe Tiyatroların dahi yasaklanıyor oluşu, sorunun ne denli kapsamlı olduğunu gösteriyor.
İktidar, milliyetçi ve savaşçı politikalarını arttırdıkça Kürtçe üzerindeki engellemeler de benzer oranda artıyor. İktidar kanadı bir taraftan siyasi şovlarına Kürtçe’yi alet ederken diğer taraftan; Kürtçe sokak, tabela isimlerini dahi değiştirip Kürtçe seçmeli derslerine dair fiili engellemeler getiriyor. İlkokul sıralarından başlayarak eğitim gören öğrenciler, daha en başından Diyarbakır Cezaevine ithafen yazılan; “Türkçe konuş, çok konuş” anlayışıyla eğitim hayatına başlıyor. Bunun yanında; Kürtçe öğretmen atamalarındaki eksikler, derslerin verilmesindeki zorlaştırıcı tutumlar son yıllarda artarak devam ediyor. Tüm bu fiili engelleme girişimleri, iktidarın Kürt gençlerine yönelen ayrımcı politikalarını bütün açıklığıyla oraya koyuyor. Kazanılmış haklara göz diken bir yaklaşım en ileriden yürütülmeye devam ediliyor.
Uzun yıllarca verilen anadil mücadelesinin bir kazanımı olarak Kürtçe seçmeli dersleri, üniversitelerdeki Kürdoloji bölümleri bugün fiili olarak engellenmeye başlandı bile. Kürdoloji bölümlerinin sayıları sınırlandırılıp, atamaları yok denecek kadar az bir seviyeye çekildi. Orta ve lise düzeyindeki okullarda, Kürtçe’nin seçmeli ders olarak seçilebileceği bilgisi, öğrenci ve velilerle paylaşılmıyor; talep edildiğinde öğretmen yokluğu, öğrenci azlığı gibi gerekçelerle kullanılamaz bir hak haline getiriliyor. 2015’te 80 bin öğrenci Kürtçe seçmeli derslere erişebilirken bugün fiili engellemeler yüzünden bu sayının çeyreğine dahi ulaşılmıyor. Yasakçı politikaların hayatın her alanından çekilmesi, ilköğretimden itibaren eğitimin her kademesinde anadilinde eğitimin önündeki bütün engellerin kaldırılması acil bir ihtiyaç olarak önümüzde duruyor.
‘Tek dil, tek millet’ dayatmasında ısrar eden tek adam düzeni karşısında,
Emek Partisi olarak:
Kürtçenin konuşulmasının önündeki tüm engellerin kaldırılmasını
Kürtçenin kamusal hizmetlerin tamamında kullanımının güvence altına alınacağı bir statüye kazandırılmasını
Eğitimde seçmeli derslerle yetinilemeyeceğini, örgün zorunlu eğitimin tamamında Kürtçe eğitim alma hakkının tanınmasını
21 Şubat Dünya Anadil Gününde bir kez daha ifade ediyor, tüm halkımızı anadil hakkımızı kazanmak için mücadeleye çağırıyoruz.
Emek Partisi Bölge Örgütü
JI ÇAPEMENÎ RAYAGIŞTÎ RE
Îro 21ê reşemîyê roja zimanêdayikê yê cîhanê. Îro zimanê kurdî, ji her cure stetuya kanunî bêpar e û bi her cure astengî rûbirû ye.bêparmayîna bê stetuyeke kanunî ji bo zimanê kurdî k udi vî welatî de 2.zimanê yê herî zêde tê axavtin;neyênîyên li hember karker û karmendên kurd û tadeyên nîjadperest ên li ser gelê kurd jî bi xwe re tîne.
Ji kesê ji berk u bi kurdî kuytandîye ceza dixwe, mamosteyê ji ber navên bajarên kurdan bi kurdî fêr dike tê lînçkirin; heta kesên ku di erdhejê de bi kesên lêgerînê re nedikarîn biaxin û hemwelatîyên ji ber ku bi tirkî nedizanîn li balafirgehê bêçare man; em di pêvajoye bi nîjadperestî û qedexeyan re derbas dibin. Kirinên ku heta bi şano jî tên qedexekirin , nîşan dide ku pirsgirêk çi qas mezin e.
Desthilatdarî, bi zêdekirina polîtÎkayên nîjadperest û şer astengîyên li ber zimanê kurdî jî ew qasî zêde dibin. Desthilatdarî ji hêlekê ve kurmancî di şovên xwe yên sîyasî de bikar tîne ji hêla din ve jî heta bi navê tabela û kolanên bi kurdî diguherîne, astengîyên li ber dersa kurdî yê bijarte zêde dike.
Ji dibistana seretayî , mîna ku di zindana Amedê de hatibû kirin, bi feraseta “bi tirkî biaxive, pir biaxive” dest pê dikin û wisa didome. Ligel vê kêmasîyên di peywirdarkirina mamosteyên kurdî , helwestên astegkar ên derbarê dersên kurdî , her roj bêhtir zêde dibin. Bi tevayî ev kirinên astegkar, polîtîkayên cudakar ê desthilatdarîyê li hemberî ciwanên kurd bi awayeke vekirî nîşan dide. Bi ser de çav berdana mafên bidestxistî.
Dersên kurdî yên bijarte ku bi gelek berdêl û têkoşînê hatiye bidestxistin, beşên kurdolojî yên di zanîngehan de, îro bi wayekî kiryarî tên astengkirin. Hejmara beşên kurdolojî hatin sînorkirin, peywirdarkirin jî anîn asta herî kêm, mîna ku qet tunebe. Agahîya ku mirov dikarin dersa kurdî di dibistanên navîn û lîseyan de hilbijêrin bi rayagiştî re parve nakin. Dema ku ev maf tê xwestin, bi hinceta mamoste tuneye, xwendekar hindik in, ev maf tê rewşa bikarneanînê. Di sala 2015an de 80 hezar xwendekar dersa kurdî didît, îro ji ber astengkirinan hejmar nagihe 20 hezarî.
Divê hemû qedexeyên sîyasî ji hemû qadên jîyanê bên rakirin. Ji dibistana seretayî pê ve, di hemû astên perwerdehîyê de, hemû astengiyên li ber perwerdehîya bi zimanê dayikê bên rakirin, ev yek pêdivîyeke pir lezgîn e.
Li hember pergala “tenê yek mirov” ku feraseta “yek ziman, yek netewe” li me ferz dike:
Em weke Partîya Kedê, daxwaza me ye:
Divê hemû astengiyên li ber axavtina kurdî rabe,
Divê bikaranîna zimanê kurdî ya di hemû qadên rayagiştî de bi awayekî mîsoger û ewlekar bigihe statuyekê.
Dersên bijarte têr nakin, divê di hemû astên perwerdehîyê yên mecburî de mafê perwerdehîya bi kurdî bê dayin.
Em van daxwazan di vê roja ziman a cîhanê de, dubare dikin. Em ji bo têkoşîna bidestxistina mafê zimanê dayikê gazî hemû gelê xwe dikin.
RÊXISTINA HERÊMÊ YA PARTIYA KEDÊ