Sanayide sömürü terörü çağı: EMEP Milletvekillerinden Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı bütçesine itiraz
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı bütçesi yüzde 42,1 artışla 177 milyar TL’ye çıktı. “Faiz desteği” bütçesi yüzde56,6 arttı. EMEP milletvekilleri: Patronlara daha yüksek hacimli kaynak aktarılacak.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının 2026 yılı bütçesi bugün TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda görüşüldü. Emek Partisi (EMEP) milletvekilleri İskender Bayhan ve Sevda Karaca, komisyonda Sanayi Bakanlığı’nın 2026 yılı bütçe görüşmeleri sırasında yaptıkları konuşmalarda, bütçe sunumuna tepki gösterdi. Her iki milletvekili de bütçenin, sermayeyi kayırdığını ve işçi ve emekçilerin hak ve taleplerini görmezden geldiğini belirtti.
Bakanlık bütçesinde teşvik kalemlerine büyük artış
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın hiçbir programda kesinti yapmayarak 2026’da teşviklere tam gaz devam edeceği görüldü. Bakanlığın bütçesinin toplam bütçedeki payı yüzde 42,1 artışla 124,5 milyar TL’den 177 milyar TL’ye yükseldi. Bakanlık, bu artışı faydalanıcı başına düşen teşvik miktarını “reel” olarak artırmak için kullanmayı hedefliyor.
Bakanlığın en büyük harcama kalemi “sanayinin geliştirilmesi, üretim ve yatırım sanayi programı” bütçesi yüzde 56,6 artışla 56,8 milyar TL’den 89 milyar TL’ye yükseltildi. Bu artış, “yatırım potansiyelinin artırılması ve yatırımların teşviki” programı kapsamında, “Hane halkı ve işletmelere yapılan transferler” kaleminin 32,3 milyar TL’den 50,7 milyar TL’ye çıkarılmasıyla sağlandı. Ayrıca, organize sanayi bölgeleri (OSB) ve sanayi sitelerine kredi desteği sağlamak amacıyla bütçe 21,16 milyar TL’den 34,38 milyar TL’ye yükseltildi.
Bütçedeki yüzde 56,6’lık bu artış, faydalanması beklenen kişi/kurum sayısı hedeflerindeki artışın çok üzerinde kaldı. En dikkat çekici durum ise “faiz desteğinden yararlanan yatırım teşvik belgesi” alanında görüldü; desteklenecek belge hedefi yüzde 32,4 azalırken (3 bin 400’den 2 bin 300’e), program bütçesi yüzde 56,6 arttı. Artış, patronlara sağlanan kamu kaynaklarının daha yüksek hacimli şekilde aktarılacağını gösteriyor.
İskender Bayhan: Bütçe, bir distopya filmi senaryosu
Emek Partisi (EMEP) İstanbul Milletvekili İskender Bayhan, sunumu “Bütçe sunumunuz sömürü ve kaynak yağmasını anlatan bir distopya filminin 2026 senaryosu gibi” sözleriyle nitelendirdi.
“Büyük sermaye ve Saray düzeninin yeni filmi vizyonda… Başrolünde de bakanlığınız ve siz varsınız!” diyen Bayhan, bütçenin “yerli-milli” söylemine rağmen özellikle imalat sanayiinde dışa bağımlılığın sürdüğünü ifade etti.
Bayhan, “Savaş sanayi dışında ciddi bir ilerleme yok” derken, bakanlığın istihdam artışıyla ilgili verilerine de tepki gösterdi. Bakanlığın “Son 23 yılda sanayi sektöründe çalışan sayımızı 3,9 milyondan 6,7 milyona çıkardık” şeklindeki açıklamasına atıfta bulunan Bayhan, bütçe teklifinin “7 milyona yakın sanayi işçisini de ucuz köleler olarak sömüreceğiz” anlamına geldiğini ifade etti. Bayhan, bakanlığın gelecek planlamalarını “Sanayide sömürü terörü çağı” olarak tanımlayarak, “Bu bütçe İşçilerin, emekçilerin ise yırtıp çöpe atması gereken bir bütçe planıdır. Gerçek bir yerli sanayi hamlesi için yerli ve yabancı tekerlere tanınan bütün ayrıcalıkları iptal etmelisiniz. Tekerlerle yapılan sözleşmelerin gizlilik şartlarını kaldırmalı ve içeriklerini bütün halka açıklamalısınız. yerli yabancı bütün tekellere ücret, sendikal haklar, çalışma süreleri ve tatil düzenlemeleri konusundaki uygulamalarını resmi internet sitelerinde yayınlamayı zorunlu hale getirmelisiniz. Planlı ve gerçek anlamda yerli, işçi ve emekçilerin çıkarına bir sanayileşme için film değil; emekçilerin gerçeğini görmeye ihtiyaç var.” dedi.
Karaca: Büyük sermayeye özel teşvik sistemi
EMEP Gaziantep Milletvekili Sevda Karaca ise komisyondaki konuşmasında, bütçenin uluslararası finans kurumlarına bağımlılığı artırdığını belirtti. Karaca, “Bunu kırk kere söyleyince, ülkeyi IMF’ye, Dünya Bankası’na, uluslararası finans kurumlarına göbekten bağladığınız gerçeği değişmiyor” şeklinde konuştu.
Bakanlığın patron örgütlerinin taleplerini “Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi” olarak sunduğunu belirten Karaca, “Ama bunun aslı tekelci sermayenin kalkınma hamlesidir!” ifadesini kullandı. Karaca, “Siz bu bütçeyle ‘büyük sermaye kulübüne özel VIP teşvik sistemi’ni garanti ediyorsunuz” dedi.
‘İşçiyi ‘risk’ olarak kodladınız’
Karaca, bütçede işçilerin “risk” olarak görüldüğünü vurguladı: “Bütçede işçi kelimesi bir tek kez geçmiyor ama işçi korkusu bütçenin ruhuna sirayet etmiş. İşçiyi ‘risk’ olarak yazmışsınız!”. Karaca, “Kıdem tazminatı, toplu sözleşme, grev hakkı, sendikal örgütlenme… Bunların hepsi bu bütçede ‘maliyet kalemi’ olarak kodlanmış.”
‘Yeşil dönüşüm masalı’
“Yeşil dönüşüm” söylemini de eleştiren Sevda Karaca, TPI Kompozit ve Smart Solar grevlerini örnek gösterdi. “Rüzgar tribünü üreten Amerikan tekeli TPI Kompozit’te binlerce işçi KOAH, astım, kimyasal zehirlenme ile çalıştı” ve işçiler greve çıkınca şirketin kaçtığını belirtti. Karaca, 1 milyar 325 milyonluk teşvik alan Smart Solar’ın ise işçilerine “Yatırım maliyetim çok, size yüzde 6’dan başka zam yok”ifadelerini hatırlattı.
Karaca, “Patronları ihya, halka sopa bütçenizi kabul etmiyoruz” dedi.